Juridisch woordenboek

Gevonden woorden met beginletter: A (81 woorden)

Aanbod

Een bod doen aan een andere partij (rechtshandeling) die door aanvaarding tot een overeenkomst leidt. Wel te onderscheiden van uitnodiging tot het doen van een aanbod (advertentie in de krant) of het doen van onderhandelingen (vacatures in de krant).

Aanbod en aanvaarding

Een overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding van dit aanbod.

Aandeel

Een belang in het kapitaal van een vennootschap. Een aandeel bestaat uit een waardepapier op naam of aan toonder, of uit een inschrijving op naam in een aandeelhoudersregister.

Aandeelcertificaten

Een verhandelbaar stuk dat in de plaats treedt van een aandeel en waaraan in tegenstelling tot het aandeel geen stemrecht, maar wel hetzelfde financiële voordeel is verbonden. Certificaten van aandeel worden meestal uitgegeven door het betrokken administratiekantoor.

Aandeelhouder

Een eigenaar van een aandeel.

Aandeelhoudersregister

Een door de onderneming bijgehouden lijst met namen en adressen van aandeelhouders, onder vermelding van hun gestort aandelenkapitaal en hun nominaal aandelenkapitaal.

Aandelen aan order

Op het aandeel is aangeduid dat betaling in plaats van aan de daarin genoemde persoon ook aan een ander kan geschieden, waardoor het stuk door een volledig of blanco endossement kan worden overgedragen.

Aandelen aan toonder

Een waardepapier dat aan toonder is gesteld. De houder van het toonderpapier wordt zonder tegenbewijs geacht de eigenaar te zijn. De naam van de rechthebbende is niet aangegeven op het aandeel. Degene die in het bezit is van het aandeel en dit kan aantonen, wordt als aandeelhouder beschouwd (doorgaans NV´s).

Aandelen op naam

De aandeelhouders worden door de vennootschap geregistreerd in het aandeelhoudersregister (doorgaans BV´s), waaruit blijkt welke personen deelnemen in de BV en voor welk aantal aandeelhouders.

Aandelenfusie

Het samengaan van ten minste twee ondernemingen waarbij de ene onderneming de aandelen van de andere onderneming overneemt.

Aanhangig maken van de zaak

Een geschil of vordering bij de rechter ter behandeling aangeven. Van belang is de datum van de dagvaarding of het geschil.

Aanleg

Instantie, bijvoorbeeld in eerste aanleg; dit is het gerecht waar iemand begint met een procedure.

Aanlegger

De eisende partij.

Aanlegvergunning

Ontheffing door het gemeentebestuur (B&W) van de aanleg van een werk/werkzaamheden wat verboden is volgens het bestemmingsplan

Aanmaning (2e)

Is binnen 10 werkdagen geen betaling ontvangen en is de debiteur niet bereid tot een aanvaardbare afbetalingsregeling dan ontvangt de debiteur een tweede en tevens laatste aangetekende aanmaning waarbij hij nogmaals wordt gesommeerd te betalen binnen 10 werkdagen, waarbij wordt aangegeven dat na 10 werkdagen over zal worden gegaan tot het dagvaarden van de debiteur bij de rechter.

Aanmerkelijk belang

Indien een belastingplichtige al dan niet tezamen met zijn echtgenoot vijf procent of meer van de geplaatste aandelen van een vennootschap bezit, dan heeft hij een aanmerkelijk belang.

Aansprakelijkheid

In rechte vanwege iets kunnen worden aangesproken.

Aansprakelijkheidsverzekering

Verzekering tegen de gevolgen van juridisch vastgestelde aansprakelijkheid.

Aanstellingsbrief

Wanneer de werkgever een werknemer een baan of een functie geeft kan dit in een brief vastgelegd worden en aan de werknemer overhandigd worden.

Aanvaarding

Door het accepteren van een aanbod komt een overeenkomst tot stand. Soms moet binnen een bepaalde tijd worden aanvaard(termijn).

Aanverwanten

Door huwelijk ontstaat tussen de bloedverwanten van de echtgenoten een betrekking, namelijk zwagerschap. Het betreft aangetrouwde familie, bijvoorbeeld: schoonvader, schoonmoeder, schoonzus, schoonzoon, zwager enz.

Aanverwanten in de rechte lijn

Verwantschap gevormd door een reeks opvolgingen van schoonouder op zijn of haar afstammelingen (kinderen en kleinkinderen) of omgekeerd.

Aanverwanten in de zijlijn

Verwantschap onstaan tussen schoonbroers en schoonzussen en hun eventuele afstammelingen. Het zijn aangetrouwde familieleden.

Aanvraag faillissement

Het faillissement kan op verschillende manieren worden aangevraagd. De schuldeiser vraagt faillissement aan, waarbij hij aantoont dat naast zijn eigen onbetaalde vordering nog onbetaalde vorderingen van één of meer andere crediteuren bestaan. Dit noemt men ook wel steunvorderingen. Als de vordering van de aanvrager van het faillissement niet opeisbaar is, dient één van de steunvorderingen dat wel te zijn. Op eigen aangifte kan faillissement uitgesproken worden. Als de schuldenaar is gehuwd met uitsluiting van iedere gemeenschap (onder huwelijkse voorwaarden bijvoorbeeld), kan de aanvraag slechts met medewerking van de echtgeno(o)t(e) gedaan worden. Het faillissement kan ook op vordering van het Openbaar Ministerie (OM) uitgesproken worden.

Aanzegging

Een ambtelijke of officiële bekendmaking; kennisgeving, notificatie.

Aard - en nagelvast

Iets dat vastzit aan de grond of aan een gebouw op een zodanige manier dat het wordt beschadigd of kapot gemaakt als het wordt losgemaakt. Bijv. een plavuizen vloer in een woning

AAW

Algemene Arbeidsongeschiktheidswet

ABP

Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds.

Absolute meerderheid

Een meerderheid van stemmen van tenminste de helft + één.

Abw

Algemene bijstandswet.

Acceptatie

De datum waarop het geschrift geaccepteerd wordt of dient te worden. Meestal is daarvoor een termijn gesteld.

Acceptatiedatum

De datum waarop het geschrift geaccepteerd wordt of dient te worden. Meestal is daarvoor een termijn gesteld.

Accountant

Iemand die zijn beroep maakt van het inrichten en controleren van boekhoudingen en administraties.

Activa

Een boekhoudkundige term waarmee de bezittingen van een onderneming (zoals de voorraden of onroerende zaken) op een balans worden aangeduid.

Ad hoc arbitrage

Dit is een vorm van alternatieve geschillenbeslechting waarbij door partijen zelf een scheidsgerecht wordt samengesteld zonder gebruik te maken van instituten.

Administratief beroep

De vraag om een voorziening tegen een beschikking bij een hoger bestuursorgaan.

Administratief recht

De regels die gelden voor de werkwijze van overheden zelf en de regels die gelden tussen overheid en burgers en de handhaving hiervan.

Administratiekantoor

Een kantoor dat (alle) aandelen bezit van een onderneming waarvoor het certificaten heeft uitgegeven. De certificaten worden gekocht door certificaathouders . De onderneming die van een dergelijk kantoor gebruik maakt, wil financiële middelen verkrijgen door uitgifte van aandelen, maar het daarbij behorende stemrecht in eigen hand houden.

Administratieve rechter

Rechter die zich bezighoudt met geschillen over besluiten van bestuursorganen van de overheid.

Adoptie

De aanneming van een kind als wettig kind.

Advocaat

Rechtsgeleerde aan wie officiële toestemming is verleend, in procedures rechtskundige bijstand te verlenen aan personen of instellingen. Ook wel iemand die een persoon of zaak bij anderen voorspreekt of verdedigt, een verdediger of een pleiter.

Afbetaling

De betaling in vooraf vastgestelde termijnen van op krediet gekochte goederen of diensten. Een speciale vorm van afbetaling is huurkoop, waarbij het eigendom pas overgaat na de laatste termijnbetaling.

Afbetalingsregeling

Een regeling met een bank of een andere kredietverlenende instelling om een schuld af te betalen. Bijvoorbeeld in termijnen. De spreiding van een schuld; aflossing door gedurende een zekere periode op gezette tijden een deel te betalen.

Afstoting

Afstoting moet begrepen worden in samenhang met bedrijfsonderdelen en bedrijfsactiviteiten. Wanneer het slecht of juist goed gaat kan het beter zijn om bepaalde bedrijfsonderdelen en bedrijfsactiviteiten af te stoten.

Agentuur overeenkomst

Overeenkomst tussen een opdrachtgever en een handelsagent. De opdrachtgever draagt de handelsagent op om tegen betaling te bemiddelen bij overeenkomsten en eventueel overeenkomsten te sluiten op naam en voor rekening van deze opdrachtgever

Akte

Ondertekend stuk papier dat bedoeld is om als bewijs te dienen.

Akte van dading

Een schikking, waarbij partijen hun conflict onderling regelen en vaak wat 'water bij de wijn doen'.

Akte van levering/transportakte

De akte van levering wordt ook wel de transportakte genoemd. Het is de akte die door de notaris wordt opgesteld en bij het Kadaster wordt ingeschreven. Hiermee gaat de eigen-dom over van de verkoper op de koper, meestal nadat zij een koopovereenkomst zijn aangegaan.

AKW

Algemene kinderbijslagwet.

Algemeen verbindend verklaren van de cao

Door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wordt een hele cao of enkele bepalingen uit een cao verplicht gesteld voor werkgevers en werknemers die geen lid zijn van werkgevers- of werknemersorganisaties die de cao hebben afgesloten.

Algemene beginselen

Basisprincipes, veralgemening van bepaalde regels die voor een bepaalde situatie of orde gemaakt zijn. Deze beginselen dienen vaak als richtsnoer voor het oplossen van gevallen die niet in de wet staan.

Algemene vergadering van aandeelhouders

De algemene vergadering heeft binnen de door de wet en statuten gestelde grenzen, alle bevoegdheid als die tenminste niet aan het bestuur of aan anderen is toegekend (bijvoorbeeld raad van commissarissen of raad van toezicht enz.).

Algemene voorwaarden

Bedingen die zijn opgesteld om standaard te gebruiken in overeenkomsten.

Algemene wet Bestuursrecht

De algemene wet met de regels van het bestuursrecht.

Alimentatie

Uitkering tot levensonderhoud die de rechter toe kan kennen na de echtscheiding.

Annuïteitenhypotheek

Een hypothecaire lening waarbij periodiek een vast bedrag aan rente en aflossing wordt betaald door de hypotheekgever aan de hypotheeknemer. In het begin moet er veel rente betaalt worden en hoeft er weinig afgelost te worden, later moet er juist weinig rente betaalt worden en veel worden afgelost.

Anw

Algemene nabestaandenwet.

AOW

Algemene Ouderdomswet.

Appartementsrecht

Aandeel in een in appartementen gesplitst gebouw. Het exclusieve gebruik van een bepaald gedeelte van het gebouw hoort hier bij, bijv. de woning op de 1e étage.

Appèl

Hoger beroep tegen een uitspraak van de rechtbank of kantonrechter.

Appellant

De partij die het appel (hoger beroep) instelt.

Arbeidscontract

Mondeling of schriftelijk contract tussen een of meer werkgevers en werknemers.

Arbeidsdeskundige

Een persoon die gespecialiseerd is in het beoordelen van de mate van arbeidsongeschiktheid van een persoon, maar zich ook kan bezighouden met het helpen en begeleiden van mensen met een beperking bij het zoeken naar een passende functie.

Arbeidsongeschiktheidsverzekering

De verzekering op grond waarvan men een uitkering geniet ingeval men arbeidsongeschikt is geworden.

Arbeidsovereenkomst

Schriftelijke overeenkomst tussen een of meer werkgevers en werknemers.

Arbeidsvoorwaardenreglement

Een geschrift waarin de arbeidsvoorwaarden staan opgesteld.

Arbiter

Soort rechter die bij overeenkomst door twee partijen is aangewezen om een uitspraak te doen tussen hen bestaande of eventueel te verwachten problemen.

Arbitraal beding

Arbitrageovereenkomst waarbij partijen afspreken om alle geschillen die naar aanleiding van een bepaalde overeenkomst ontstaan aan arbitrage te onderwerpen.

Arbitrage

Vorm van geschillenbeslechting waarbij niet de rechter, maar een of meer door de partijen zelf aangewezen scheidsrechters (arbiters) een uitspraak doen.

Arbo-wet

Arbeidsomstandighedenwet.

Arrest

De uitspraak van een gerechtshof of van de Hoge Raad.

Arrondissement

Rechtsgebied; Nederland is verdeeld in 19 arrondissementen, met elk een arrondissementsrechtbank en een arrondissementsparket.

Arrondissementsrechtbank

Rechtbank.

Assurantie

Verzekering.

Auteursrecht

Het recht van de maker op het publiceren van zijn werk ook wel copyright genoemd. Het gaat om een werk van letterkunde, wetenschap of kunst.

Auteursrechtelijke bescherming

De maker van een werk wordt beschermd wanneer een derde zijn werk zonder toestemming publiceert.

Authentieke akte

Schriftelijke vastlegging in de vereiste vorm door een bevoegd persoon opgemaakt(bijvoorbeeld een notaris).

Awb

Algemene wet bestuursrecht.

AWBZ

Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten.

Awf

Algemeen werkeloosheidsfonds.

AWW

Algemene Weduwen- en Wezenwet.