Juridisch woordenboek

Gevonden woorden met beginletter: P (46 woorden)

Pacht

Een overeenkomst waarin de ene partij  (de verpachter) zich verbindt aan de andere partij (de pachter) tegen voldoening van een tegenprestatie, land in gebruik te geven ter beoefening van de landbouw.

Pachtkamer

Kamer van een kantongerecht, belast met de berechting van geschillen met betrekking tot pachtovereenkomsten. Van de uitspraken van de pachtkamer kan men in beroep bij de Pachtkamer van het Gerechtshof te Arnhem.

Pandrecht

Zekerheidsrecht, bedoeld om op de daaraan onderworpen goederen een vordering bij voorrang boven andere schuldeisers te verhalen.

Pandrecht op aandelen

Een recht waarmee, op daaraan onderworpen goederen, een vordering tot voldoening van een geldsom bij voorrang boven andere schuldeisers kan worden verhaald. Voor zover de statuten van een onderneming niet anders bepalen kan op aandelen op naam pandrecht gevestigd worden.

Pandrecht op vordering

Het gaat om een openbare verpanding van een bestaande vordering opnaam uit hoofde van een geldlening. Openbaar houdt in dat de vordering die de pandgever op een derde heeft wordt verpand aan de pandhouder door daarvan mededeling te doen aan deze derde. De pandhouder verkrijgt op deze wijze de zekerheid dat hij de vordering die hij heeft op de pandgever voldaan krijgt.

Parate executie

Het recht om de goederen van een schuldenaar die in gebreke blijft zonder voorafgaand rechterlijk vonnis in het openbaar, naar plaatselijk gebruik, te verkopen. De pandhouder heeft dit recht krachtens de wet, maar de hypotheekhouder moet het bedingen.

Particulier

In tegenstelling tot een ondernemer of een publieke instelling, iemand die geen publiek ambt bekleedt, een persoon die voor eigen gebruik koopt, consument (privé).

Partijgetuige

Procespartij die door de rechter in eigen zaak onder ede als getuige kan worden gehoord.

Partijverklaring

Verklaring die door een partij in een burgerlijk geding wordt afgelegd.

Passiva

Schulden van een onderneming. Deze staan vermeld op de creditzijde van de balans. De schulden worden onderscheiden in kortlopende (direct opeisbare) en langlopende schulden (met meer dan één jaar looptijd).

Patent

Octrooi. Uitsluitend recht dat door het Bureau voor de Industriële Eigendom wordt verleend voor een uitvinding, die aan de voor bescherming gestelde eisen voldoet: de uitvinding moet strekken tot verkrijging van enige uitkomst op het gebied van de nijverheid, belichaamd in een voortbrengsel of een werkwijze als schepping van de menselijke geest met een technisch karakter.

Pemba

Wet premiedifferentiatie en marktwerking bij de arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Pensioenregeling

Een regelmatig terugkerende uitkering die op grond van de oudedagsvoorziening wordt uitgekeerd.

Pensioenschade

Als u door uw arbeidsongeschiktheid minder pensioen opbouwt.

Perceel

Perceel is een ander woord voor een huis of een stuk grond.

Peremptoir

Peremptoire termijn: termijn in het procesrecht waarna geen uitstel wordt verleend voor het nemen van een proceshandeling.

Persisteren (Tot persistit)

Volharden bij een eis of stelling, ondanks het door de tegenpartij aangevoerde.

Plaatsopneming

Het bezichtigen door de rechter, vergezeld van een griffier en partijen van een situatie ter plaatse.

Planschade

Bestemmingsschade: indien een belanghebbende door de bepalingen in een nieuw bestemmingsplan schade lijdt, die redelijkerwijs niet voor zijn rekening dient te komen. De belanghebbende kan een verzoek tot schadevergoeding bij de gemeenteraad indienen.

Pleidooi

Mondelinge toelichting van een advocaat ten overstaan van een rechtsprekende instantie op de al eerder schriftelijk ingediende standpunten van zijn cliënt.

Precariorechten

Gemeentelijke belasting voor het hebben van een trottoir, een terras, een balkon en allerlei reclameborden.

Precedent

Beslissing waarop naderhand een beroep kan worden gedaan in soortgelijke gevallen.

Precontractuele fase

Onderhandelingsfase, voorafgaand aan het sluiten van een overeenkomst.

Preferente aandelen

Aandelen die voorrang hebben boven de gewone aandelen met betrekking tot de uitbetaling van dividend en uitkering bij vereffening. Jaarlijks wordt eerst aan de houders van preferente aandelen een in de statuten bepaald percentage over het nominale bedrag van hun aandelen uitgekeerd, voordat enige uitkering aan de houders van gewone aandelen wordt gedaan. De winst die overblijft komt ten goede aan de houders van gewone aandelen.

Prejudice (sans prejudice)

Vooroordeel, meestal bij schikkingsonderhandelingen gebruikt in de uitdrukking sans prejudice, hetgeen inhoudt, dat men nog geen oordeel geeft over de wederzijdse standpunten en zich alle rechten voorbehoudt voor het geval er geen regeling tussen partijen tot stand komt.

Prejudicieel geschil/procedure

Voorafgaande procedure. Een geschil dat aan de eigenlijke procedure vooraf gaat en dat dient te worden beslecht voordat de rechter tot berechting van de hoofdzaak kan komen.

Preparatoire uitspraak

Een tussenvonnis waarbij een aantal punten al wordt beslist maar nog geen eindoordeel wordt gegeven. Bijvoorbeeld een vonnis waarbij bewijs wordt opgedragen.

Principaal

Het betreft een persoon die meestal de opdrachtgever of de werkgever is.

Principale

De hoofdzaak betreffend, de rechtsvraag waar het in een rechtsgeding om draait.

Prioriteitsaandelen

Aandelen waaraan krachtens de statuten bijzondere zeggenschapsrechten verbonden zijn. De macht van de algemene vergadering van aandeelhouders wordt beperkt, door bevoegdheden die normaal gesproken aan haar toekomen, te geven aan de vergadering van prioriteitsaandeelhouders, zoals bijvoorbeeld het goedkeuren van bepaalde bestuursbesluiten.

Privaatrecht

Of civiel recht: het geheel van rechtsregels dat de rechten en plichten van (natuurlijke of rechts-) personen en zaken in hun onderlinge verhouding regelt.

Pro Deo

Kosteloos, gratis. Men gebruikt het doorgaans wanneer advocaten op basis van door de overheid gefinancierde rechtshulp werken. Slechts bij uitzondering is sprake van echt pro deo, meestal is de rechtzoekende een eigen bijdrage verschuldigd, die varieert aan de hand van het netto besteedbaar inkomen. De Raad voor Rechtsbijstand bepaalt de hoogte van de eigen bijdrage, die een rechtzoekende moet betalen aan de advocaat, die zijn zaak doet.

Proces verbaal (van zitting)

Ambtelijk verslag door de griffier opgesteld van een mondelinge behandeling tijdens een juridische procedure.

Proceskosten

Tegemoetkoming in de kosten van advocaten ( procureurs) en in kosten als griffierecht, kosten van getuigen en deskundigen. De totale kosten van een proces worden nooit gecompenseerd door de proceskostenveroordeling, waarin de verliezende partij wordt veroordeeld. De proceskosten worden volgens een systeem van vaste vergoedingen vastgesteld ongeacht of de werkelijke kosten hoger zijn.

Processtukken

De door partijen in een rechtsgeding ingediende schriftelijke stukken.

Procuratie (verlening van)

De toestemming om namens een ander bedrijf overeenkomsten af te sluiten.

Procureur

Vertegenwoordiger van partijen in burgerlijke zaken die bevoegd is tot het indienen van processtukken. In de meeste gevallen is een advocaat ook procureur. Indien een advocaat een geding wil voeren buiten het arrondissement waar hij bevoegd is, dient hij een procureur in te schakelen, die in het arrondissement waar de procedure loopt bevoegd is. Iedere procureur is uitsluitend bevoegd in het arrondissement waar hij ingeschreven staat.

Productaansprakelijkheid

Risicoaansprakelijkheid van de producent voor het door hem geproduceerde product in het geval door een gebrek van dat product schade wordt toegebracht.

Productencoöperatie

Een coöperatie waarbij de leden tevens werknemer zijn van de coöperatie. Wordt ook wel dienstencoöperatie genoemd.

Proeftijd

De proeftijd is een bepaalde tijd bij aanvang van een dienstbetrekking, bedoeld om werkgever en werknemer met elkaar kennis te laten maken. De werkgever kan zien of de werknemer wel echt zo goed is als hij/zij in het sollicitatiegesprek overkwam. De werknemer kan zien of het bedrijf of de baan wel aan zijn/haar verwachtingen voldoet. Tijdens de proeftijd kunnen beide partijen zonder opzegtermijn de arbeidsovereenkomst ontbinden. Als werknemer de functie waarvoor hij/zij wordt aangenomen binnen het bedrijf al langer dan twee maanden heeft uitgevoerd (bijvoorbeeld als uitzendkracht of via een tijdelijk contract), dan is een proeftijd niet geldig. Een proeftijd moet altijd schriftelijk en vooraf vastgelegd worden. Als men wordt aangenomen voor twee jaar of langer, mag de proeftijd maximaal twee maanden zijn. Bij contracten die korter duren dan twee jaar mag de proeftijd maximaal één maand zijn. Alleen als de cao het toestaat is in zo'n geval een proeftijd van twee maanden mogelijk.

Programmatuurovereenkomst

Een overeenkomst met betrekking tot de verkoop of de te ontwikkelen computerprogrammatuur.

Provinciale Staten

Vertegenwoordigend lichaam van de provincie onder voorzitterschap van de Commissaris van de Koningin. Te vergelijken met een gemeenteraad, maar dan van een provincie.

Provisie

Percentsgewijs berekend loon gebaseerd op de behaalde omzet door een werknemer of aantal verkochte producten.

Provisionele eis

Vordering tot het geven van een voorlopige voorziening om te voorkomen dat de (feitelijke of rechts-)positie van een goed, waarover geprocedeerd wordt zou worden gewijzigd of aangetast.

Publiek Recht

Geheel van rechtsregels, dat betrekking heeft op de rechtsbetrekkingen tussen de overheid en haar onderdanen. Voorbeelden: belastingrecht, strafrecht, verkeersrecht en bestuursrecht.

Publieke bestemming

Openbare bestemming.