Case: Happy New (Y)ear?

Het is oudejaarsavond en de tienjarige Muriël* mag dit jaar tot na twaalven opblijven om naar het vuurwerk te kijken. Ze vindt het fantastisch! De volgende ochtend loopt zij vol verhalen naar haar oma een paar straten verder. Onderweg komt zij Tom* en Alex* tegen, twee jongens uit de buurt. Muriël ziet dat Tom, twaalf jaar, wat oud vuurwerk aansteekt. Alex, tien jaar, kijkt van een afstandje toe. Met de waarschuwingen van haar moeder in haar achterhoofd loopt zij daar met een boogje omheen. Helaas tevergeefs: een vuurpijl schiet Muriël’s kant op en raakt haar vol tegen haar oor.

Letsel
Muriël wordt direct naar het ziekenhuis gebracht. Daar constateren de artsen dat een groot deel van haar oorschelp niet meer gered kan worden. En dat is helaas niet het enige: door de klap tegen haar oor loopt Muriël ook een gehoorbeschadiging op. En die beschadiging blijkt permanent te zijn. Muriël zal met dat oor nooit meer kunnen horen.

Wie is aansprakelijk?
Muriël’s ouders stellen zowel de ouders van Tom als die van Alex aansprakelijk. Tom, omdat hij de vuurpijl heeft afgestoken en Alex omdat hij stond te kijken zonder het afsteken van het vuurwerk tegen te houden. Al snel blijkt dat geen van de aansprakelijk gestelde ouders van plan is de schade te vergoeden. Zij zijn van mening dat het een ongelukje is geweest en dat zij niet hoeven op te draaien voor de schade. Hebben de ouders van de jongens gelijk?

DAS legt uit hoe het zit

Aansprakelijkheid ouders bij handelingen kinderen
De wetgever heeft de aansprakelijkheid voor kinderen ondergebracht in het Burgerlijk Wetboek. Daarin is de aansprakelijkheid voor kinderen in drie categorieën onderverdeeld, afhankelijk van de leeftijd van het kind dat de schade veroorzaakt. Voor ouders van kinderen tot en met dertien jaar geldt een risicoaansprakelijkheid. Dat betekent dat een ouder altijd aansprakelijk is voor de schade die zijn kind aan een ander toebrengt. Dit geldt alleen voor schade die is veroorzaakt door een als ‘een doen te beschouwen gedraging’ van uw kind en niet voor een ‘nalaten’.

Meer informatie over de aansprakelijkheid van kinderen

Het verschil tussen doen en nalaten
Even terug naar deze situatie. Het verschil tussen een als ‘een doen te beschouwen gedraging’ en ‘een nalaten’ kunnen we het beste uitleggen aan de hand van deze zaak. Het ‘doen’ is wel duidelijk: het afsteken van de vuurpijl is hier de ‘als een doen te beschouwen gedraging’. Ongeluk of niet, Tom’s ouders zijn aansprakelijk voor de schade die hij heeft veroorzaakt. En Alex? Die stond erbij en keek ernaar. Hij voelde wel dat met vuurwerk spelen gevaarlijk is, maar wachtte nieuwsgierig af wat er ging gebeuren. Dit afwachten is ‘een nalaten’ en is geen actieve (als een doen te beschouwen) gedraging. Zijn ouders zijn dus niet aansprakelijk. Had Alex dus het vuurwerk afgestoken, dan waren zijn ouders wel aansprakelijk geweest. 

Schade vergoed?
Omdat het ze zelf niet lukt om de schade vergoed te krijgen, schakelen de ouders van Muriël hun  rechtsbijstandverzekeraar in. Die stelt dus alleen de ouders van Tom aansprakelijk voor het letsel aan Muriël’s oor.Tom’s ouders nemen contact op met hun aansprakelijkheidsverzekeraar en deze erkent na veel vijven en zessen de aansprakelijkheid. Muriël’s schade wordt uiteindelijk helemaal vergoed. Een kleine pleister op de wonde, want haar gehoor krijgt zij er echter niet mee terug.

*De naam zijn gefingeerd.