50-plussers weer aan een baan: hoe doe je dat?

‘Werkloze 50-plussers krijgen intensievere ondersteuning bij het vinden van werk’, sprak Koning Willem Alexander uit tijdens de troonrede. Eerder kondigde het kabinet al aan dat zij in 2017 en 2018 extra inzet op de aanpak van werkloosheid onder 50-plussers. Er komen maatregelen om te voorkomen dat oudere werknemers werkloos worden en om werkloze ouderen weer aan het werk te krijgen. Maar hoe houd je 50-plussers aantrekkelijk voor de arbeidsmarkt?

Perspectiefnota

Het kabinet geeft in de perspectiefnota vijf aandachtpunten om de 50-plusser aantrekkelijk te houden en dus werkloosheid te voorkomen:

  • Werk en capaciteiten in balans krijgen en houden
  • Kennis en vaardigheden actueel houden
  • Wendbaarheid op de arbeidsmarkt vergroten
  • Kostenneutraal ombouwen van ontziemaatregelen
  • Van werk naar werk begeleiden bij dreigende werkloosheid

Balans

Twee aandachtspunten vallen mij op: het in balans houden van werk en capaciteiten en het kostenneutraal ombouwen van ontziemaatregelen. Bij ontziemaatregelen moet je denken aan de in vele cao’s opgenomen extra verlof- en seniordagen voor oudere werknemers en het niet kunnen verplichten van deze werknemers om onregelmatig te werken. De ontziemaatregelen zijn ingevoerd om ook voor de oudere werknemers de balans tussen werk en capaciteit te bewaren.

Demotie

Afschaffen van de ontziemaatregelen lijkt in lijn met de steeds weer terugkomende discussie over de betaalbaarheid van de oudere werknemer. Er is al veel gezegd en geschreven over demotie en nu lijkt het er op dat de zoveelste poging ingezet wordt om het onderwerp demotie bespreekbaar te maken. Het is een heilig huisje. De salarissen voor 50-plussers worden, afgezet tegen salarissen van jongeren, door veel werkgevers vaak als te hoog gezien. Zeker omdat de productiviteit niet hoger is dan die jongere collega, wat vaak ook nog voor veel wrevel tussen die twee groepen zorgt. Demotie lijkt dan een gerechtvaardigde maatregel. En hoe mooi klinkt het ontziemaatregelen kostenneutraal afschaffen? Maar wat wordt hiermee bedoeld? Seniordagen hebben een waarde, maar kan je dat in geld uitdrukken, zonder de gewenste balans tussen werk en capaciteit te verstoren?

Scholing

Aan de andere kant is het onredelijk om opgebouwde arbeidsvoorwaarden van 50-plussers af te nemen. Je mag als werkgever immers niet eenzijdig arbeidsvoorwaarden wijzigen. Wat wel kan is dat er in toekomstige cao’s niet langer wordt opgenomen dat 50-plussers extra vakantiedagen krijgen en worden uitgesloten van bepaalde diensten. Bonden zouden als tegenprestatie kunnen verlangen dat werkgevers oudere werknemers (extra) moeten blijven bijscholen om die groep aantrekkelijk te houden voor de arbeidsmarkt. Scholing wordt met de toegenomen eisen die tegenwoordig aan werknemers worden gesteld, sowieso al een stuk belangrijker. Voor de groep 50-plussers zou daar mogelijk nog meer aandacht aan gegeven moeten worden. Er moet immers steeds langer doorgewerkt worden.

Opgeven privileges

Om mee te kunnen in een maatschappij en arbeidsmarkt die steeds meer van werknemers vraagt, is het van groot belang bij te kunnen blijven. Ik meen dat veel 50-plussers best bereid zijn om enkele andere privileges op te geven, want de prijs die anders moet worden betaald is vele malen hoger.

Pascal Besselink, senior jurist arbeidsrecht

Wat valt er onder secundaire arbeidsvoorwaarden? Je leest het hier.