Bezopen werknemer? Pak het nuchter aan

Alcohol op het werk

Alcohol op het werkAlcohol en werk gaan slecht samen. Als een werknemer structureel met een flinke kegel op het werk verschijnt, kan dat een behoorlijke impact hebben. Denk aan een verhoogd risico op bedrijfsongevallen, productiefouten, verminderde productiviteit of een slechtere werksfeer. En natuurlijk een hoger ziekteverzuim: probleemdrinkers melden zich vaker ziek.

Ondanks deze potentiële impact merk ik uit vragen van ondernemers dat zij vaak niet goed weten hoe ze hier mee om moeten gaan. Daarom beantwoord ik in dit blog een aantal van deze vragen.

Mag ik mijn werknemer aanspreken op zijn alcoholgebruik?

Ja, dat mag als hiervoor een concrete aanwijzing is en als de werknemer zelf en/of anderen gevaar lopen. Als werkgever heb je vanuit het oogpunt van goed werkgeverschap ook de verplichting om hulp voor je medewerker in te schakelen als je vermoedt dat hij een alcoholprobleem heeft. De eerste stap kan dan zijn dat je jouw medewerker naar de (bedrijfs)arts stuurt. Die moet dan direct op het werk komen of jij moet direct met jouw werknemer naar de arts.

Mag ik een blaastest af laten nemen als ik denk dat mijn werknemer gedronken heeft?

Nee, dat mag niet. Dat is een inbreuk op de privacy van de werknemer. Een uitzondering hierop is wanneer er sprake is van een zwaarwegend belang voor de werkgever. Bijvoorbeeld als het om de veiligheid van anderen gaat, zoals bij een piloot of machinist. Als jouw werknemer de test dan weigert, dan mag je hem de toegang tot het werk verbieden en – afhankelijk van de ernst van de situatie en de inhoud van het interne alcohol- en drugsbeleid – arbeidsrechtelijke maatregelen treffen.

Mag ik een werknemer op staande voet ontslaan wegens alcoholgebruik?

Nee, als het alcoholgebruik gevolg is van een verslaving, mag je de werknemer niet (op staande voet) ontslaan.

Zo werd in 2018 door het gerechtshof Amsterdam geoordeeld dat het ontslag op staande voet van een beschonken werknemer onterecht was. Deze medewerker, die met een alcoholpromillage van 3,52 op het werk verscheen, had al eerder een schriftelijke waarschuwing gekregen voor zijn alcoholgebruik op het werk. Het Hof gaf daardoor als reden aan dat de werknemer een structureel alcoholprobleem had. De werkgever had zijn eigen alcohol- en drugsbeleid moeten volgen, waarin is vastgelegd dat de bedrijfsarts moet helpen bij alcoholmisbruik op de werkvloer. En dat was dus niet gebeurd.

Wat kan ik doen als mijn werknemer steeds terugvalt, ondanks al mijn hulp?

Als jouw werknemer structureel weigert om mee te werken, of telkens terugvalt in zijn oude gedrag kan dit een reden zijn voor ontslag. Hierbij geldt dus wel dat het oude gedrag geen gevolg van ziekte of gebreken is, dit zou de bedrijfsarts dan weer moeten vaststellen.

Maar je moet als werkgever kunnen aantonen dat je er alles aan hebt gedaan om je werknemer zijn alcoholprobleem te laten oplossen door hem concrete hulp en begeleiding te bieden. Naast een gesprek met de bedrijfsarts, kan dat bijvoorbeeld ook maatschappelijk werk of desnoods (bij een ernstig alcoholprobleem) een opname in een kliniek zijn. Dossiervorming is hier zeer belangrijk!

Moet ik het loon van je verslaafde werknemer doorbetalen als hij in een afkickkliniek zit?

Ja, dat moet. Als je werknemer zich ziek heeft gemeld omdat hij is opgenomen in een afkickkliniek, dan moet je gedurende de periode dat hij in een kliniek is opgenomen, het salaris doorbetalen. En eventueel ook de periode daarna, als de bedrijfsarts hem nog arbeidsongeschikt acht.

Moet ik vrijdagmiddagborrels afschaffen?

Nee, dat hoeft niet. Zorg wel voor dat je als leidinggevende het goede voorbeeld geeft. Drink dus niet te veel en houd een oogje in het zeil. En creëer een sfeer waarin mensen elkaar erop kunnen aanspreken als iemand teveel drinkt of met een slok op achter het stuur wil stappen.

Zoals uit deze vragen blijkt, is alcohol op het werk een onderwerp waarbij details vaak belangrijk zijn. Mijn tip voor werkgevers: hanteer een duidelijk beleid en doorloop de juiste stappen als er problemen ontstaan door het alcoholgebruik van een van je werknemers.

Meer informatie over personeelsgerelateerde onderwerpen vind je op deze pagina.