Cao-conflict: er mag weer gestaakt worden

KLM en FNV liggen al enige tijd flink met elkaar overhoop. Dat zal niemand zijn ontgaan. Het lukt hun niet om overeenstemming te bereiken over een nieuw af te sluiten cao.

Eind juli stelde FNV KLM een ultimatum: als KLM niet akkoord zou gaan met een aantal (arbeids)voorwaarden zouden er collectieve acties, waaronder werkonderbrekingen voor kortere of langere duur, plaats gaan vinden. Dat kondigde FNV aan. KLM reageerde dat zij het onbegrijpelijk en onverantwoord vindt dat FNV zaken op scherp bleef zetten en niet koos voor de dialoog. Nadat FNV concrete acties had aangekondigd, eiste KLM van FNV dat zij de acties zou stopzetten en gesprekken te hervatten. FNV hield voet bij stuk en kondigde aan om op woensdag 3 augustus 2016 van 19:30 tot 21:00 uur,anderhalf uur dus, het werk te onderbreken. KLM startte vervolgens een kort geding waarin zij, kort gezegd, eiste FNV te verbieden collectieve actie te voeren in verband met het tussen KLM en FNV ontstane cao-conflict.

Stakingsverbod

Op 11 augustus 2016 legde de voorzieningenrechter FNV een stakingsverbod op tot en met 4 september 2016. De reden voor dit verbod was de explosieve combinatie van de te verwachten grote vakantiedrukte tot en met 4 september 2016 en de huidige terreurdreiging op Schiphol. De rechter vond dat de beperkingen aan het recht op collectieve actie in dit geval maatschappelijk gezien dringend noodzakelijk waren. FNV was het met de uitspraak niet eens en ging direct in hoger beroep.

Noodzaak

Veel juristen, waaronder ik, spraken de verwachting uit dat een hogere rechter, in dit geval het gerechtshof, wel eens anders zou kunnen oordelen. Staken is immers een grondrecht waar niet zo snel inbreuk op gemaakt mag worden. Die juristen, ik dus ook, kregen ongelijk. Op 26 augustus 2016 bekrachtigde het gerechtshof Amsterdam namelijk het vonnis van de voorzieningenrechter. Zij oordeelde dat er een dringende maatschappelijke noodzaak bestond om de voorgenomen staking te verbieden tot 5 september 2016. Dit in verband met de topdrukte op Schiphol tijdens de vakantieperiode. Het gerechtshof motiveerde daarbij uitvoerig waar die noodzaak precies uit bestaat.

Uitholling

Vraag die bij mij opkomt is, of de uitspraak van het gerechtshof Amsterdam nu een uitholling van het stakingsrecht is. Ik denk van niet. Het gaat hier om een te begrijpen beperking. Die beperking ligt, naar mijn mening, binnen de grenzen die onze hoogste rechter, de Hoge Raad, heeft aangegeven in een belangrijk arrest over het stakingsrecht. Deze uitspraak zal in ieder geval worden toegevoegd aan het lijstje rechtspraak over stakingsrecht voor rechtenstudenten.

Actie

Inmiddels is het 5 september en geldt het verbod dus niet langer. Vorige week kondigde FNV al aan vanaf 5 september collectieve actie te zullen gaan voeren. Of die aankondiging oplevert dat KLM en FNV toch weer met elkaar aan tafel gaan om verder te praten over een cao, zal blijken. Vroeg of laat zal dit moeten gebeuren. Want niemand, althans op arbeidsrechtjuristen en rechtenstudenten na, zit te wachten op een nog langere lijst rechtspraak over stakingsrecht.

 

Pascal Besselink, senior jurist arbeidsrecht

Meer weten over het recht om te staken?