Medewerkers herplaatsen: bezuiniging kost niet altijd banen

Bedrijven in zwaar weer schrappen vaak banen. Ze moeten soms ook wel om het hoofd boven water te houden. Dat het ook anders kan bewees C&A afgelopen week. De meeste media kopten groot dat het warenhuis komend jaar vier filialen sluit. Zeker opvallend, maar het echte nieuws is eigenlijk dat er geen enkele medewerker op straat belandt. Het personeel wordt overgeplaatst. Een sympathieke actie van C&A of steekt het anders in elkaar?

Toets van het UWV

Lijdt een bedrijf verlies, daalt de omzet of loopt er een grote klant weg? Dan kan het nodig zijn om personeel te ontslaan. Maar een bedrijf kan niet zomaar alle overbodige medewerkers de deur wijzen. De medewerker moet instemmen met zijn ontslag. Doet hij dat niet? Dan zal de werkgever het UWV toestemming moeten vragen de arbeidsovereenkomst te mogen opzeggen. En het UWV zal die toestemming alleen geven als de werkgever aan drie belangrijke voorwaarden voldoet:

  1. Het bedrijf moet kunnen aantonen dat de bedrijfseconomische omstandigheden maken dat de onderneming anders moet worden ingericht. Het is niet per se nodig dat een bedrijf verlies maakt.
  2. De werkgever moet een juiste ontslagvolgorde hanteren. Dit betekent dat hij zich moet houden aan het  afspiegelingsbeginsel.
  3. De werkgever moet zijn best hebben gedaan om medewerkers te herplaatsen.

Onderzoeksplicht werkgever

Dat C&A haar medewerkers herplaatst is dus niet zo zeer een vriendelijk gebaar, maar gewoon een wettelijke verplichting. Maar wat houdt die verplichting in? De werkgever moet onderzoeken of hij personeel een passende functie kan aanbieden. Dat is een functie die aansluit bij de opleiding, werkervaring en capaciteiten van de medewerker.

Maar zo’n functie moet ook binnen een redelijke termijn beschikbaar zijn. Die termijn is gelijk aan de opzegtermijn van de werkgever. En die varieert van één tot vier maanden, afhankelijk van de lengte van het dienstverband. Dus hoe langer een medewerker in dienst is, hoe langer de werkgever zijn best moet doen om een nieuwe baan voor hem te vinden. Heeft de medewerker een arbeidshandicap? Dan geldt standaard een redelijke termijn van 26 weken.

Geen regel voor de show

De C&A-medewerkers gaan allemaal aan de slag bij filialen in de omgeving. Dan kan wettelijk gezien ook. Sterker nog: de werkgever móét die optie bekijken. De wet zegt zelfs dat een werkgever concernbreed en vestigingsoverstijgend naar een passende functie moet zoeken. En vaste medewerkers gaan altijd voor op tijdelijke krachten. Dus is er een passende functie, maar wordt die nu ingevuld door een oproepkracht? Dan moet die plaatsmaken voor de vaste medewerker. Behalve als die baan binnen een half jaar vervalt.

Soms lijken regels er te zijn voor de show. Maar dat geldt niet voor de herplaatsingsregel bij bedrijfseconomisch ontslag. Het voorbeeld van C&A bewijst dat. Medewerkers die anders misschien waren ontslagen kunnen nu gewoon aan de slag bij een van de andere 132 C&A-filialen. Of zouden werkgevers ook zonder de regel hun uiterste best doen om werknemers van de straat te houden?

Pascal Besselink, senior jurist arbeidsrecht
Meer weten over alle regels voor (bedrijfseconomisch) ontslag? Download de gratis DAS Wijzer.

*Foto: Pimlico Badger