‘No go’ voor NS-personeel tijdens spits: kan dat wel?

Gisteren las ik in het nieuws dat NS-personeel zelf tot einde jaar niet meer met de trein mag reizen in de spits. NS-personeel werd afgelopen weekend in een mail duidelijk gemaakt dat zij tijdens de spits plaats moet maken voor betalende reizigers. Dit omdat de treinen overvol zitten. Met name rondom Utrecht zou dat vijf procent reizigers schelen in de spits. De top van de NS eist van het personeel dat zij reizen met de trein mijden in de spits. Maar kan dat eigenlijk wel?

Ik vroeg het aan mijn collega Pascal Besselink, senior jurist arbeidsrecht:

Kan de NS als werkgever het personeel opleggen om niet met de trein te reizen in de spits?

Pascal: Waarschijnlijk zal niet in de arbeidsvoorwaarden specifiek zijn opgenomen dat de medewerker zowel tijdens als buiten de spits gebruik mag maken van de trein. Dus het lijkt mij dat de NS dit niet kan afdwingen. Daar komt bij, hoe controleer je dit? Moeten conducteurs hun eigen collega’s de trein uitzetten?

De NS kan dus bijvoorbeeld ook geen maatregelen nemen om de passen tijdens de spits te blokkeren?

Pascal: Als in de arbeidsovereenkomst is bepaald dat de NS-medewerker, op kosten van de NS, met de trein mag reizen is dit een arbeidsvoorwaarde. Arbeidsvoorwaarden kunnen, hoge uitzonderingen daar gelaten, niet eenzijdig worden gewijzigd. Het blokkeren van de pas is een eenzijdige wijziging en hoeft de NS-medewerker niet te accepteren. Als de NS-medewerker om, op zijn werk te kunnen komen, vervolgens gebruik moet maken van ander vervoer, zou hij de hiermee gepaard gaande kosten bij NS kunnen neerleggen.

Als een werknemer het verbod naast zich neerlegt, kan dat dan consequenties hebben of kan de NS een sanctie opleggen?

Pascal: De vraag is of de maatregel van NS redelijk is. Ik betwijfel dit. Als de NS-medewerker geen alternatieven heeft om op zijn werk te komen is het niet redelijk of zelfs in strijd met goed werkgeverschap om de medewerker te verbieden om in de spits te reizen.

Mireille Detrixhe, medewerker Corporate Communicatie

Meer weten over arbeidsvoorwaarden? Kijk hier voor meer informatie.