Recht van de toekomst: hoe zit het met aansprakelijkheid zelfrijdende auto?

Ik ben een autoliefhebber. Daarom heb ik de ontwikkelingen op het gebied van de zelfrijdende auto’s met interesse gevolgd. Een ontwikkeling die het autorijden veiliger maakt. De auto gaat steeds meer voor de bestuurder denken en waarschuwt ook als je versuft raakt, te dicht op je voorligger rijdt of dat je kunt invoegen. Maar wat als het misgaat? Blijf je dan als bestuurder verantwoordelijk of kun je de schuld afschuiven op je zelfrijdende auto?

Tesla S

Neem het voorbeeld van de chauffeur van de Tesla S die zijn voertuig op de automatische piloot had staan toen hij op een vrachtwagen botste. De auto remde niet, mogelijk doordat de witte trailer in combinatie met de laagstaande zon niet gezien werd door de automatische sensoren. De chauffeur heeft niet op de rem getrapt. Volgens de chauffeur van de vrachtwagen was de bestuurder van de Tesla onder het rijden een film aan het kijken.

Defect

Je kunt de verkoper, importeur of zelfs de producent aansprakelijk stellen, maar die aansprakelijkheid kan worden verminderd of opgeheven als de schade is veroorzaakt door zowel een defect in het product als door schuld van de bestuurder. Er wordt rekening gehouden met alle omstandigheden. De producent kan dus stellen dat je als bestuurder de volle verantwoordelijkheid draagt, maar komt daar niet zomaar mee weg als de schade mede is veroorzaakt door een defect.

Handen aan het stuur

Op de website van Teslamotors staat vermeld dat het autopilot-systeem standaard staat uitgeschakeld en dat de bestuurder dit kan activeren. De bestuurder krijgt bij de activatie de melding dat autopilot een hulpmiddel betreft waarbij de bestuurder permanent en onder alle omstandigheden zijn handen aan het stuur moet houden en de volledige controle en verantwoordelijkheid van het voertuig blijft dragen tijdens het gebruik van autopilot. Ook krijgt de bestuurder, elke keer dat autopilot wordt aangezet, de melding dat hij de handen aan het stuur moet houden en voorbereid moet zijn om direct de controle over te nemen.

Alerte bestuurder

Verder controleert het systeem stelselmatig of de bestuurder daadwerkelijk zijn handen aan het stuur heeft. Er volgt een audio én visuele melding zodra wordt gedetecteerd dat de bestuurder zijn handen niet aan het stuur heeft. De auto wordt dan automatisch afgeremd totdat de bestuurder zijn handen weer aan het stuur heeft. Het systeem wordt steeds beter, maar is niet perfect en vereist wel een alerte bestuurder.

Verantwoordelijk

Als bestuurder blijf je dus in principe volledig verantwoordelijk voor je rijgedrag en de auto, ongeacht de veiligheids- en hulpsystemen aan boord. Als je zelfrijdende auto veel te hard rijdt, en je krijgt een boete? Dan ben je toch echt nog steeds de pineut. Je kunt je dan niet verschuilen achter het feit dat het de schuld van je zelfrijdende auto was. Als alerte bestuurder, hoor je immers in te grijpen.

Sjaak Drinkenburg, jurist bij DAS

Reacties (4)

  • Toine |

    De stelling van de jurist is een zeer juiste. Het is en blijft de (eind)verantwoordelijkheid van de chauffeur dan wel de gebruiker van het voertuig. Ondanks vergaande verbeteringen en aanpassingen van veiligheidssystemen de techniek betreffende, zal de bestuurder oplettend en direct aanwezig moeten zijn teneinde de controletechnieken in het voertuig te beheren, controleren en beheersen. Hiermee ook ernstige schade aan derden te voorkomen.

  • Niek |

    De vraag is natuurlijk, wat als je geen stuur hebt? Zoals in de autos van Google, die echt helemaal zelfrijdend zijn.

  • Sjaak Drinkenburg |

    Beste Niek,

    Goede vraag! Indien een auto geen stuur heeft zal deze momenteel geen goedkeuring krijgen om aan het Nederlandse verkeer deel te nemen. Eventueel nieuwe wetgeving kan dit natuurlijk veranderen. De ontwikkelingen blijven we belangstellend volgen!

  • Rob Terwindt |

    Alle auto’s zijn WA-Casco verzekerd, geen bonusmalus