De risico’s van ongehuwd samenwonen: kinderen en alimentatie

Ongehuwd samenwonen is tegenwoordig meer regel dan uitzondering. In mijn vorige blog  vertelde ik iets over de risico’s van ongehuwd samenwonen. Het komt steeds vaker voor dat stelletjes formeel niets regelen, zoals het opstellen van een samenlevingsovereenkomst. Zelfs als er kinderen in het spel zijn. Dit kan consequenties hebben. Gehuwde stellen die een kind krijgen zijn namelijk automatisch de juridisch ouder van het kind, waardoor zij ook samen het gezag krijgen over het kind. Op basis daarvan mag je beslissingen nemen voor je kind. Maar wat als je niet gehuwd bent?

Erkenning en gezag

Woon je alleen samen, dan zal je als vader eerst het kind moeten erkennen om een ‘familiaire betrekking’ met je kind te laten ontstaan. Je kunt je kind erkennen bij iedere gemeente in Nederland. De moeder zal moeten instemmen met de erkenning. Daarnaast zal je ook het gezamenlijke gezag moeten aanvragen over je kind. Daarvoor moet je bij de rechtbank een verzoekschrift indienen. Dit zijn dus al twee belangrijke extra stappen die je moet nemen als je niet gehuwd bent en samen een kindje krijgt.

Partneralimentatie

Vaak is de verplichting tot het betalen van partneralimentatie bij einde relatie de reden bij uitstek om niet in het huwelijk te treden of een geregistreerd partnerschap aan te gaan. Ongehuwde samenwonende partners die uit elkaar gaan, hebben namelijk geen alimentatieverplichting naar elkaar. ‘Dan ben je tenminste direct van elkaar af en hoef je elkaar niet nog eeuwig lastig te vallen met geldzaken’, hoor ik vaak. Maar stel nu dat je parttime werkt en de zorg draagt voor de kinderen, terwijl je partner een hoge functie bekleedt bij een groot bedrijf? Dan kun je door het beëindigen van je relatie in de financiële problemen komen doordat je de hypotheek moet betalen, bijvoorbeeld omdat het huis nog niet is verkocht. Je kunt tenslotte geen aanspraak meer maken op financiële bijstand van je ex-partner of verwachten dat hij of zij nog steeds voor jou betaalt.

Samenlevingsovereenkomst

Gelukkig kun je ook in een samenlevingscontract afspraken neerleggen over het betalen van partneralimentatie als je uit elkaar gaat en niet meer samenwoont. Leg wel zorgvuldig vast wat je met elkaar afspreekt over de hoogte, duur en wijzigingen. Verwijs voor de zekerheid naar de alimentatienormen. Er zijn namelijk gevallen in de rechtspraak bekend waarbij de rechter de vordering tot alimentatie afwees omdat niet concreet genoeg was afgesproken wat de onderhoudsverplichting precies zou inhouden.

Kinderalimentatie

Ongeacht de samenlevingsvorm bestaat er voor de partners wel een plicht tot het voorzien in de kosten van verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen. De vaststelling van de kinderalimentatie zal op dezelfde wijze geregeld worden als na een echtscheiding.

Anke Linssen, jurist DAS Roermond

Uit elkaar, en dan? Download onze gratis informatiegids. Dan zie je niets over het hoofd.