Vechtscheiding: hoe kun je eerder belang van het kind behartigen

Door
DAS

Ruim 10% van alle scheidingen mondt uit in een gecompliceerde strijd, waarbij ouders elkaar in bijzijn van advocaten, rechters, mediators en hulpverleners, in de haren vliegen. Jeugdzorgorganisaties leggen zich inmiddels toe op het vergaren van kennis en aan het opzetten van projecten op dit terrein. Samenwerkingen worden door deze grote organisaties nog zelden gezocht met zelfstandigen, zoals mediators of (kinder)coaches die preventief werken bij scheidingen en als eerste zicht hebben op het al of niet ontstaan van een strijd. Is iedereen zo bezig met het afschermen van het eigen functieterrein? Of proberen de organisaties de vrijkomende gelden voor complexe scheidingen binnen te halen? Zeker is dat vechtscheidingen nu booming business is geworden.

Wetten aanpassen

De aandacht voor dit fenomeen vind ik onontbeerlijk en zeer gewenst. Toch kijk ik met enige verbazing toe. Na 16 jaar als mediator werkzaam te zijn en kinderen te horen, zien en begeleiden, verbaast mij de enorm groeiende aandacht van dit verschijnsel. Het lijkt alsof iedereen die maar enigszins te maken krijgt met het verschijnsel nu een specialist wil zijn of zich in ieder geval zo wil profileren. Er worden plannen gesmeed tot in de Eerste en Tweede Kamer. Wetten moeten worden aangepast.

De rechter en de bijzonder curator leggen zich ook toe op deze markt. De rechter door bijvoorbeeld regierechter te zijn, oftewel 1 rechter voor 1 echtscheiding. Een duidelijk gezicht voor partijen. Zeker een positief punt. De bijzonder curator die voor het belang van het kind kan worden ingezet door de rechter. Als dit een persoon is die met hart en ziel voor het kind gaat en ook de juridische aspecten beheerst, kan dit zeker een toegevoegde waarde zijn.

Belang van het kind

Maar, gaan we niet voorbij aan de oorzaak van het ontstaan van deze vechtscheidingen? Zouden we er niet goed aan doen om hier naar te kijken en hier op te investeren? Om te kijken naar het belang van de kinderen aan de voorkant in plaats van aan de achterkant. Kijken we naar het belang van een kind dan is het voor het kind veel te laat dat er pas wat gedaan wordt aan de problemen op het moment dat er een rechter aan te pas komt. Het kind is dan al onderdeel geworden van de strijd tussen ouders en ondervindt daar dagelijks schade van. Eerdere signalering, eerdere samenwerking en aan de voorkant het belang van het kind behartigen, zodra ouders ‘ouders’ worden of het eerste signaal van strijdend uit elkaar gaan zich voordoet. Daar zou onze energie op gericht moeten zijn.

Eerder ingrijpen

Goed ouderschap staat en kan los staan van partnerschap. Zodra er kinderen zijn, zal de aandacht gericht moeten worden op hun belang in plaats van je eigen belangen. Veel staat bij educatie. Het liefst geïntegreerd op school. Leren (geweldloos) communiceren, leren onderhandelen op een volwassen manier. Leren wat de rechten en de ontwikkelingen van een kind zijn en wat de gevolgen zijn van een besluit tot ouderschap. Bij zwangerschap kan aldus een ouderschapsverklaring tussen de aankomende ouders worden opgesteld. Een soort van intentieverklaring over hoe de kinderen worden opgevoed en wat er gebeurt bij uit elkaar gaan. Even van de roze wolk af: dat wel. Het toont verantwoordelijkheidsgevoel voor het nieuwe leven.

Centrale regierol

En wat kun je nog meer doen? Ouders leren dat de eigen emotie en verwerking van een scheiding persoonlijk en noodzakelijk is. Los van het ouderschap en los van het kind. Te vaak standpunten en negatieve visies over de andere ouder gaan overheersen in plaats van het scheiden van partner en ouderrollen. In mijn ogen wordt het belang van het kind zelden goed behartigd. Ik pleit voor deze zaken en voor een centrale regierol voor een professional bij de scheiding voor de ouders en voor het kind. En eigenlijk zou subsidiegeld voor pilots en preventieve samenwerkingen tussen professionals beschikbaar moeten worden gemaakt.

Marjolein Bruinenberg, zelfstandig mediator en werkzaam voor DAS Scheidingshulp

Meer weten over begeleiding van kinderen tijdens een scheiding? Kijk op Flexx van DAS