Overwerken na staking, dat klinkt heel gek.

verplicht overwerken bij VDL

 

Opvallend bericht deze week in de krant. De directie van VDL Nedcar wil de achterstand in de productie van Mini’s inhalen door af te dwingen dat de medewerkers twee dagen overwerken. De OR is hierover gehoord en deze is akkoord.

Achterstand in productie door eerdere staking

Opvallend is het bericht omdat de achterstand in de productie is ontstaan door een werkonderbreking bij VDL Nedcar. Nog opvallender vind ik dat de OR die als vertegenwoordiger van het personeel akkoord gaat met het overwerk. Wordt er dan geen rekening gehouden met de opvatting van de werknemers die hebben gestaakt? Het lijkt er op dat met de instemming van de OR het instrument staking zinloos wordt gemaakt.

Stakingsrecht

Dat werknemers mogen staken als ze er niet uitkomen met hun werkgever over hun arbeidsvoorwaarden of inhoud van een cao is vastgelegd in het Europees Sociaal Handvest. Het stakingsrecht is niet in een Nederlandse wet vastgelegd. Maar omdat de Hoge Raad in 1986 heeft uitgesproken dat het Europees Sociaal Handvest rechtstreekse werking heeft, geldt het stakingsrecht ook in Nederland. Uit het Europees Sociaal Handvest volgt mijns inziens dat de gevolgen van de staking voor rekening en risico van de werkgever komen.  Is het dan geoorloofd om achteraf de werknemers tot overwerk te verplichten om de opgelopen achterstand in te lopen? Hierover is nog niet eerder geprocedeerd, het antwoord op de vraag is dus nog niet gegeven.  Bij de beantwoording zal zoals vaak alle betrokken omstandigheden moeten worden afgewogen.

Les geleerd

De geschiedenis van VDL Nedcar gaat terug tot de zestiger jaren van de vorige eeuw. De fabriek werd opgericht als DAF Car B.V., later Volvo Car B.V. en weer later Nedcar. Er werden Dafjes geproduceerd vervolgens Volvo’s en daarna auto’s voor Mitsubishi en nu Mini’s en BMW’s.  Het bedrijf kent tijden van groei maar ook van vele reorganisaties de gepaard gingen met ontslagen.  VDL Nedcar is volledig afhankelijk van de opdrachten die het autoconcern BMW geeft. De geschiedenis leert dat de afhankelijke positie van de opdrachtgever directe gevolgen kan hebben voor het voortbestaan van de onderneming. Uit de toelichting van de directie van VDL Nedcar blijkt dat gevreesd moet worden voor de gevolgen van het niet nakomen van de leveringsafspraken.

Conclusie

Bij mij komt de vraag op of het wel zo verstandig is geweest om juist bij Nedcar een staking uit te roepen. Hadden de vakbonden in hun strijd om een betere cao niet beter op een andere manier kunnen aangaan?

Joyce bender, jurist