Vakantietoestemming voor je kind: zo regel je het goed

Toch loopt het elk jaar mis. Vaak niet omdat iemand “dwars” wil liggen, maar omdat toestemming te laat wordt gevraagd, of omdat informatie ontbreekt. Ik leg je uit wat je nodig hebt, wat je kunt doen als toestemming uitblijft en waarom een onredelijke weigering steeds vaker geld kan kosten.

Wanneer heb je toestemming nodig?

Voor vakanties over de landsgrenzen is toestemming nodig van degenen die het gezag over een kind uitoefenen. Bij de grens controleert de Koninklijke Marechaussee wie het gezag heeft en, als dat nodig is, of er toestemming is. Zonder bewijs van toestemming kun je bij een controle vragen krijgen. Dat kan vertraging geven. En soms zelfs dat de vakantie niet doorgaat. Daarom is het verstandig om toestemming altijd schriftelijk te regelen.

Wat heb je praktisch nodig?

Het helpt om te denken vanuit de controle aan de grens: je wilt direct kunnen laten zien dat je met toestemming reist.

Neem dit mee:

1. Toestemmingsformulier, ondertekend door de ouder die niet meereist. Je kunt het formulier downloaden via de Rijksoverheid.

2. Kopie paspoort, ID-kaart of rijbewijs van de ouder die toestemming geeft.

3. Een document waaruit de gezagssituatie blijkt. Dit kan bijvoorbeeld een recent (internationaal) BRP-uittreksel zijn met ouder- en gezagsgegevens. Dit uittreksel kun je opvragen in de Gemeente waarin het kind staat ingeschreven.

Wil je checken wat in jouw situatie verstandig is om mee te nemen? Het Centrum Internationale Kinderontvoering heeft op haar website een stappenplan en een overzicht met veelgestelde vragen.

Als toestemming uitblijft: vervangende toestemming bij de rechtbank

Krijg je geen toestemming terwijl je die wel nodig hebt? Dan kun je de rechtbank vragen om vervangende toestemming. De rechtbank kan dan toestemming geven die de toestemming van de persoon of personen met het ouderlijk gezag vervangt.

Soms is spoed nodig

Staat de vakantie al bijna voor de deur? Dan kan een gewone procedure te lang duren. In spoedsituaties wordt daarom regelmatig gekozen voor een kort geding, zodat er op tijd een beslissing komt.

Praktische tip: wacht niet tot de laatste week. Als je vervangende toestemming nodig hebt, moet de rechtbank ook nog tijd hebben om een zitting te plannen en uitspraak te doen. Rechtbanken houden hier wel rekening mee en zorgen voor extra plekken in het zittingsrooster in de weken voor de grotere vakanties.

Zowel voor een gewone procedure als een spoedprocedure voor vakantietoestemming is een advocaat vereist.

Trend: een onredelijke weigering kan geld kosten

In familiezaken is het uitgangspunt vaak dat elke partij de eigen proceskosten betaalt. Rechters wijken daarvan soms af. Dat kan gebeuren als de noodzaak om te procederen is ontstaan door een onredelijke opstelling of door oneigenlijk gebruik van gezag.

De Rechtbank Midden-Nederland oordeelde op 25 februari 2025 dat gezag niet bedoeld is om de andere ouder te belemmeren bij redelijke beslissingen in het belang van het kind.

In de beschikking van de Rechtbank Den Haag van 4 december 2025 staat bovendien heel duidelijk dat proceskosten normaal worden gecompenseerd, maar dat de rechtbank kan afwijken bij misbruik van recht of een volstrekt onredelijke houding. In die zaak overwoog de rechtbank expliciet dat het onthouden van toestemming voor paspoort en vakantie “oneigenlijk gebruik” van ouderlijk gezag kan zijn.

Als iemand zonder goede reden “nee” zegt tegen een vakantie, wordt de kans groter dat een rechter de proceskosten bij die ouder neerlegt.

Vergeet het paspoort of de ID-kaart voor uw kind niet

Soms speelt niet alleen de vakantie, maar ook het identiteitsbewijs. Denk aan een nieuw paspoort of een ID-kaart die verlopen is.

Krijg je daarvoor (ook) geen toestemming? Vraag dan de Rechtbank ook hiervoor om vervangende toestemming. De Rechtspraak legt uit dat je deze procedure zelf kunt starten en dat een advocaat bij een verzoek voor uitsluitend vervangende toestemming voor een ID-kaart of paspoort voor een kind niet langer verplicht is.

Vroeg regelen geeft rust

Ik begrijp dat toestemming vragen soms voelt als “weer iets regelen”. Toch geeft vroeg regelen wel rust . Je voorkomt teleurstelling, je geeft de andere ouder ruimte om tijdig te reageren en je houdt de focus waar die hoort: bij een fijne vakantie voor je kind.