Hoe mediation een conflict binnen een volkstuinvereniging oploste

'En nou moet jij echt…' 'Helemaal niet, jij moet…!' 'Jij moet dat niet zeggen, jij bedreigt mij!' 'Ik bedreig je helemaal niet, wat denk jij wel!'

Soms lopen de emoties zo hoog op dat mensen elkaar niet meer lijken te horen. Dat gebeurde ook bij Anton* en het bestuur van zijn volkstuinvereniging.

Een conflict over verdwenen groenten

Anton was nog maar kort lid van de volkstuinvereniging. Het tuinieren deed hem zichtbaar goed. Door veel buiten te zijn en actief bezig te zijn, namen zijn gezondheidsklachten af en kreeg hij meer plezier in het dagelijks leven. Op het volkstuincomplex speelde echter een ander probleem. Regelmatig verdwenen groenten uit verschillende tuintjes. Zowel de leden als het bestuur maakten zich daar zorgen over.

Plaatsen camera

Anton besloot zelf actie te ondernemen en plaatste een camera bij zijn tuin. Het bestuur vond dat begrijpelijk, maar wees hem erop dat ook cameratoezicht aan regels is gebonden. Een camera mag bijvoorbeeld niet gericht zijn op andere tuinen of op plekken waar de privacy van anderen in het geding komt.

Waarom liep dit conflict vast?

Wat begon als een verschil van inzicht, groeide uit tot een steeds groter conflict. De frustraties namen aan beide kanten toe. Anton voelde zich niet gehoord. Het bestuur wilde vooral de regels naleven en rust bewaren binnen de vereniging. Daardoor ging het gesprek steeds minder over de verdwenen groenten en steeds meer over de manier waarop mensen elkaar benaderden. Verwijten, irritaties en misverstanden kregen de overhand. Op dat moment werd mediation ingezet.

Wat doet een mediator bij een conflict?

Als mediator probeer ik niet te bepalen wie gelijk heeft. Mijn rol is om partijen weer met elkaar in gesprek te brengen en ruimte te creëren voor wederzijds begrip. Dat begint vaak met luisteren. Mensen zijn geneigd vooral te reageren op wat zij denken dat de ander bedoelt. Maar tussen wat iemand zegt, wat de ander hoort en wat uiteindelijk wordt bedoeld, kan een groot verschil zitten. Juist daar ontstaan veel conflicten. Ook in deze zaak bleek dat een belangrijke oorzaak van de spanningen.

Elkaar weer begrijpen

Tijdens het mediationgesprek kregen Anton, het bestuur en de andere betrokkenen de gelegenheid om hun verhaal te vertellen. Het kostte soms moeite om elkaar uit te laten spreken, maar gaandeweg ontstond meer begrip voor elkaars standpunten. Toen de emoties wat afnamen, kwam er ruimte voor een belangrijkere vraag: wat willen jullie eigenlijk allemaal? Het antwoord bleek verrassend eenvoudig. 'Wij willen gewoon fijn op onze tuinen zijn. We hoeven geen verre reis of een dure auto. We willen genieten van het tuinieren en het gezellig hebben met elkaar.' Dat gezamenlijke belang vormde de basis voor de oplossing.

Het resultaat van de mediation

Naarmate het gesprek vorderde, maakten de boosheid en frustratie plaats voor begrip en opluchting. Er werden praktische afspraken gemaakt, waaronder één vast aanspreekpunt voor communicatie. Aan het eind van het gesprek gebeurde iets bijzonders. Waar eerder nog harde woorden vielen, omhelsden de betrokkenen elkaar. Met tranen in de ogen werd duidelijk hoeveel spanning er de afgelopen weken was opgebouwd en hoeveel opluchting het gaf om elkaar weer te vinden. Volgens Anton, zijn familie, het bestuur en de andere leden was vooral de open communicatie een belangrijke stap richting herstel.

Kan een conflict in één mediationgesprek worden opgelost?

Niet elk conflict is na één gesprek opgelost. Vaak zijn meerdere gesprekken nodig om tot afspraken en wederzijds begrip te komen. In deze zaak was één gesprek voldoende. Dat is uitzonderlijk, maar het laat zien wat mogelijk is wanneer mensen bereid zijn naar elkaar te luisteren en te kijken naar wat hen verbindt in plaats van wat hen verdeelt. De rust keerde terug op het volkstuincomplex en iedereen kon weer doen waarvoor ze daar oorspronkelijk kwamen: genieten van hun tuin.