Erfenis aan­vaarden of verwerpen

Bij overlijden van iemand in uw omgeving, kunt u te maken krijgen met een erfenis. Deze kan bestaan uit bezittingen, maar ook uit schulden. Pas daarom op met een erfenis aanvaarden.

Wel of geen testament?

Na een overlijden moet er heel wat geregeld worden. Het begint allemaal met de vraag of er een testament is. De notaris kan dit voor u nakijken. In een testament staat vastgelegd wat er na overlijden met de bezittingen van de overledene gebeurt. Ook kan daarin een executeur staan aangewezen die de erfenis regelt. Is die er niet, dan doen de erfgenamen dat samen. Als er geen testament is, wordt de erfenis verdeeld volgens het erfrecht. De wet bepaalt dan of u erfgenaam bent en op welk deel u recht heeft.

Opties om erfenis te aanvaarden

Soms bestaat een erfenis uit alleen maar schulden. De vraag is dan of u deze wel wílt aanvaarden. Met betrekking tot het nalatenschap heeft u 3 opties:

  1. Zuiver aanvaarden
    U accepteert dan kort gezegd al het vermogen, maar ook alle schulden. U wordt zelfs aansprakelijk met uw eigen vermogen als er meer schulden dan bezittingen zijn. Let hierbij op dat u ook geen enkele actie onderneemt voordat duidelijk is wat u precies erft. Als u bijvoorbeeld goederen van de nalatenschap meeneemt naar huis, heeft u onbewust de erfenis al aanvaard. U heeft u dan namelijk gedragen als erfgenaam die heeft aanvaard.

  2. Verwerpen
    U accepteert de erfenis niet. U ontvangt dus niets uit de nalatenschap, maar bent ook niet aansprakelijk voor eventuele schulden.

  3. Beneficiair aanvaarden
    U accepteert de erfenis onder de voorwaarde dat deze positief is. U bent dan niet met uw eigen vermogen aansprakelijk voor een eventueel tekort. Hiervoor moet u wel naar de rechtbank.

Toch schuld na aanvaarden erfenis

Heeft u de erfenis aanvaard en wordt u daarna alsnog geconfronteerd met een onverwachte schuld? Dan kunt u de kantonrechter verzoeken de erfenis alsnog beneficiair te aanvaarden. Dit moet dan wel binnen 3 maanden na ontdekking van de schuld gebeuren. Voorheen was u dus gebonden aan uw keuze en aansprakelijk voor deze schuld. Daarnaast wordt u beschermd bij het verrichten bepaalde handelingen. Zo leidt onder andere het leeghalen van de woning namelijk niet meer tot het automatisch zuiver aanvaarden van de erfenis. Dat is pas het geval als u goederen verkoopt of op een andere manier onttrekt aan schuldeisers. Denk aan het verkopen van bepaalde onderdelen van de nalatenschap of het opnemen van geld van de bankrekening van de overledene, enzovoort.

Nalatenschap al verdeeld?
Als de nalatenschap al verdeeld is en later komt er alsnog een onbekende schuldeiser op de proppen met een vordering, dan bent u niet aansprakelijk met uw eigen vermogen. Wel moet u hetgeen u geërfd heeft, dan terugbetalen. Ook hiervoor moet u dan binnen 3 maanden na bekendheid met deze schuld naar de kantonrechter. Let op: weet dat rechters streng oordelen. Niet alle schulden waarmee u niet bekend was, worden bestempeld als onverwachte schuld. U heeft namelijk zelf een onderzoeksplicht. Denk aan het verkopen van de woning waardoor er een hypotheekschuld ontstaat. Dit zijn schulden die u van te voren kunt verwachten. Hetzelfde geldt voor belastingschulden of overbedelingsschulden.

Veelgestelde vragen