Erven zonder testament

Heeft de overledene geen testament, dan bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. U heeft dan recht op een deel van de erfenis, maar u bent verantwoordelijk voor de afwikkeling van de erfenis.

Wettelijke verdeling

Wanneer er na overlijden geen testament is, bepaalt de wet of u erfgenaam bent en op welk deel u recht heeft. De wet bepaalt in welke volgorde de erfgenamen worden opgeroepen. Er worden daarbij 4 groepen onderscheiden:
  1. Echtgenoten (of geregistreerde partners) en hun kinderen.
  2. Ouders, broers en zussen.
  3. Grootouders met hun (klein)kinderen; ooms, tantes, neefjes en nichtjes.
  4. Overgrootouders.

Zolang er in de ene groep nog een erfgenaam is, komt een volgende groep niet aan bod. Als er in geen van de 4 groepen erfgenamen zijn, dan gaat de erfenis naar de Staat der Nederlanden.

Erfenis naar langstlevende
Door de wettelijke verdeling komen alle goederen van de nalatenschap bij de langstlevende echtgenoot/echtgenote terecht, de kinderen krijgen een niet opeisbare geldvordering. Deze vordering wordt opeisbaar in een bepaald aantal gevallen, bijvoorbeeld wanneer de langstlevende echtgenoot komt te overlijden. De eerder niet opeisbare geldvorderingen vormen dan een schuld in de nalatenschap van de langstlevende echtgenoot. De schulden van de nalatenschap worden dan eerst betaald. Als er dan nog een positief saldo overblijft wordt dat weer verdeeld onder de erfgenamen van die langstlevende echtgenoot.

Stieffamilie

Als er sprake is van stieffamilie, bijvoorbeeld als de langstlevende echtgenoot hertrouwt, hebben de kinderen de mogelijkheid hun eigen positie te versterken. Dit heet een wilsrecht. Als u als kind een wilsrecht inroept, krijgt u goederen in eigendom ter waarde van de vordering die u heeft op de langstlevende echtgenoot/echtgenote van de overledene. Stief- en pleegkinderen maken volgens het erfrecht geen aanspraak op de erfenis. Als iemand wil dat zij erfgenaam worden, moet dat in het testament worden gezet.

Uw kind onterven?

Een kind onterven kan door de onterving bij de notaris vast te leggen in het testament. In principe is het kind dan geen erfgenaam meer. Toch blijven kinderen altijd recht hebben op hun legitieme portie. Daarom wordt er ook vaak gezegd dat een kind onterven niet kan in Nederland. De legitieme portie is de helft van het bedrag dat het kind normaal zou erven (het kindsdeel). Het gaat hierbij alleen om geld, op goederen (zoals een kunstwerk of een antieke klok) kan geen aanspraak gemaakt worden. Wel kan de waarde daarvan meetellen in de hoogte van het bedrag waarop u recht heeft.

Langstlevende verkwist de erfenis?

Als u bang bent dat de langslevende partner het geld verkwist of hertrouwt, dan kunt u uw deel van de erfenis onder bewind laten stellen. U heeft dan een advocaat nodig. Bij hertrouwen kunt u ook gebruik maken zogenaamde wilsrechten om te voorkomen dat de erfenis naar deze nieuwe partner gaat.

Veelgestelde vragen