Alles over arbeids­voorwaarden

Arbeidsvoorwaarden horen thuis in elke arbeidsovereenkomst. Naast primaire arbeidsvoorwaarden zijn dit meestal secundaire en tertiaire arbeidsvoorwaarden.

Wat zijn arbeidsvoorwaarden?

Arbeidsvoorwaarden zijn de voorwaarden waaronder uw werknemer werkt. De belangrijkste soorten arbeidsvoorwaarden zijn primaire, secundaire en tertiaire arbeidsvoorwaarden. Tussen deze categorieën valt niet altijd een duidelijke lijn te trekken. Zo vallen sommige arbeidsvoorwaarden zowel onder de secundaire als onder de tertiaire arbeidsvoorwaarden.

Primaire arbeidsvoorwaarden

Primaire arbeidsvoorwaarden zijn de voorwaarden die altijd in de arbeidsovereenkomst horen te staan. Dit zijn:

  • de hoogte van het brutosalaris.
  • het aantal werkuren per week.
  • de functiebeschrijving.
  • het aantal vakantiedagen.

Secundaire arbeidsvoorwaarden

Secundaire arbeidsvoorwaarden zijn extra afspraken die u maakt naast de primaire arbeidsvoorwaarden. Vaak zijn het vaste, flexibele en incidentele beloningen voor een werknemer. Denk aan een dertiende maand en toeslagen, maar ook aan:

  • opleidingsfaciliteiten.
  • auto van de zaak.
  • collectieve ziektekostenverzekering.

Tertiaire arbeidsvoorwaarden

Tertiaire arbeidsvoorwaarden zijn voorwaarden waar de meeste werknemers van profiteren. Daardoor is hier minder eenvoudig een prijskaartje aan te hangen. Het gaat onder meer om:

  • bedrijfslunch.
  • personeelsuitjes.
  • kerstpakketten.

Gemaakte afspraken wijzigen

In principe kunt u afspraken die u met een werknemer heeft gemaakt niet zomaar wijzigen. Net als uw werknemer bent u gebonden aan de inhoud van het arbeidscontract die u samen gesloten heeft. Maar met goedkeuring van de werknemer of een eenzijdig wijzigingsbeding kunt u eventueel wel wijzigingen aanbrengen.

Met goedkeuring werknemer
U mag afspraken alleen wijzigen met instemming van de werknemer. En let op dat een wijziging niet in strijd is met de wet of de geldende cao. In dat geval geldt de nieuwe afspraak niet.

Met wijzigingsbeding
Onder strikte voorwaarden kunt u arbeidsvoorwaarden ook eenzijdig wijzigen. Hiervoor moet u in de arbeidsovereenkomst een (eenzijdig) wijzigingsbeding opnemen. Dit is een bepaling waarin u aangeeft dat u de afspraken in de overeenkomst mag wijzigen zonder instemming van de werknemer. U mag een beroep op het beding doen wanneer u een zwaarwegend of zwaarwichtig belang hebt. Bijvoorbeeld bij bedrijfseconomische of organisatorische omstandigheden, zoals een noodzakelijke reorganisatie.

Geen eenzijdig wijzigingsbeding opgenomen?

Zonder eenzijdig wijzigingsbeding zijn er mogelijkheden de arbeidsvoorwaarden eenzijdig te wijzigen. Uw juridische positie is dan wel minder sterk. U mag alleen bij hoge uitzondering eenzijdig veranderingen in de arbeidsvoorwaarden doorvoeren. Binnen deze categorie wordt ook wel onderscheid gemaakt tussen 2 soorten wijzigingen:

Collectieve wijzigingen
Deze wijzigingen gelden voor alle werknemers. Een eenzijdige collectieve wijziging van de arbeidsvoorwaarden kan alleen als anders een onaanvaardbaar resultaat ontstaat of blijft bestaan. U kunt er in eerste instantie van uitgaan dat die uitzondering zich niet zo snel voordoet. De omstandigheden kunnen echter wel wijzigen, zodat het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is dat u als werkgever die arbeidsvoorwaarden ongewijzigd voortzet.

Individuele eenzijdige wijziging Dit is voorbeeld een functiewijziging. In de rechtspraak is bepaald dat een werknemer over het algemeen positief moet ingaan als u hem in verband met die gewijzigde omstandigheden een redelijk voorstel doet. Als werkgever moet u dan wel aantonen dat een onacceptabele situatie is ontstaan.

Veelgestelde vragen