Bezopen werknemer? Pak het nuchter aan

Ondanks deze potentiële impact merk ik uit vragen van ondernemers dat zij vaak niet goed weten hoe ze hier mee om moeten gaan. Daarom beantwoord ik in dit blog een aantal van deze vragen.

Mag ik mijn werknemer aanspreken op zijn alcoholgebruik?

Ja, dat mag als hiervoor een concrete aanwijzing is en als de werknemer zelf en/of anderen gevaar lopen. Als werkgever heb je vanuit het oogpunt van goed werkgeverschap ook de verplichting om hulp voor je medewerker in te schakelen als je vermoedt dat hij een alcoholprobleem heeft. De eerste stap kan dan zijn dat je jouw medewerker naar de (bedrijfs)arts stuurt.

Mag ik een blaastest af laten nemen als ik denk dat mijn werknemer gedronken heeft?

Nee, dat mag niet. Dat is een inbreuk op de privacy van de werknemer. Op dit moment is er maar een beperkt aantal uitzonderingen. Het gaat daarbij om concreet genoemde beroepen zoals treinmachinisten, piloten, schippers en loodsen. In alle andere gevallen mag de werkgever dus nooit testen. Dit is in strijd met de privacywet, AVG.

Mag ik een werknemer op staande voet ontslaan wegens alcoholgebruik?

Nee, als het alcoholgebruik gevolg is van een verslaving, mag je de werknemer niet (op staande voet) ontslaan. In 2018 oordeelde het gerechtshof Amsterdam dat het ontslag op staande voet van een beschonken werknemer onterecht was. Deze medewerker, die met een alcoholpromillage van 3,52 op het werk verscheen, had al eerder een schriftelijke waarschuwing gekregen voor zijn alcoholgebruik op het werk. Het Hof gaf als reden aan dat de werknemer een structureel alcoholprobleem had. De werkgever had zijn eigen alcohol- en drugsbeleid moeten volgen, waarin is vastgelegd dat de bedrijfsarts moet helpen bij alcoholmisbruik op de werkvloer. En dat was dus niet gebeurd.

Wat kan ik doen als mijn werknemer steeds terugvalt, ondanks al mijn hulp?

Als jouw werknemer structureel weigert om mee te werken, of telkens terugvalt in zijn oude gedrag kan dit een reden zijn voor ontslag. Hierbij geldt dus wel dat het oude gedrag geen gevolg van ziekte of gebreken is, dit zou de bedrijfsarts dan weer moeten vaststellen. Je moet als werkgever kunnen aantonen dat je er alles aan hebt gedaan om je werknemer zijn alcoholprobleem te laten oplossen door hem concrete hulp en begeleiding te bieden. Naast een gesprek met de bedrijfsarts, kan dat bijvoorbeeld ook maatschappelijk werk of desnoods (bij een ernstig alcoholprobleem) een opname in een kliniek zijn. Dossiervorming is hier zeer belangrijk!