blog
Geef werkgevers de ruimte om te testen op middelengebruik bij veiligheidsfuncties
Werkgevers dragen de wettelijke verantwoordelijkheid voor een veilige werkplek. Toch staan zij met lege handen wanneer het gaat om het testen van werknemers op alcohol, drugs en medicijnen. De wet staat zulke tests slechts in uitzonderlijke gevallen toe, terwijl de risico’s in bepaalde sectoren levensgroot zijn.
Een onhoudbare spagaat
De huidige regelgeving plaatst werkgevers in een onhoudbare spagaat. Enerzijds zijn zij aansprakelijk voor incidenten die voortkomen uit middelengebruik. Anderzijds mogen zij niet preventief testen, zelfs niet bij een gegrond vermoeden. Bewijs dat via niet-toegestane tests wordt verkregen, is juridisch onbruikbaar in bijvoorbeeld ontslagprocedures. Dit belemmert werkgevers in hun plicht om veiligheid te garanderen.
Veiligheid boven alles
In sectoren waar veiligheid cruciaal is, denk aan transport, industrie en zorg, moet het mogelijk zijn om werknemers te testen op middelengebruik. Niet als controlemiddel, maar als noodzakelijke maatregel om ongelukken te voorkomen. De wetgever moet de uitzonderingen uitbreiden en werkgevers de instrumenten geven die nodig zijn om hun verantwoordelijkheid waar te maken.
Wettelijke actie vereist
De Tweede Kamer heeft de mogelijkheid om een wetsvoorstel in te dienen dat de testbevoegdheid verruimt. Ook het ministerie van Sociale Zaken kan hierin het voortouw nemen. Zonder aanpassing blijven werkgevers gedwongen om te handelen in juridische onzekerheid met alle risico’s van dien.
Voorkomen is beter dan genezen
Zonder heldere wetgeving blijft het gevaar op bedrijfsongevallen onnodig hoog. Sommige werkgevers nemen het risico en testen toch, wetende dat het bewijs mogelijk niet standhoudt. Dat is geen duurzame oplossing. Het is aan de wetgever om deze impasse te doorbreken en veiligheid op de werkvloer voorop te stellen.
ADM-beleid als fundament
Totdat de wetgeving is aangepast, doen werkgevers er goed aan om in ieder geval een duidelijk en gedragen alcohol-, drugs- en medicijnenbeleid (ADM-beleid) te voeren. Zo’n beleid biedt houvast bij het bespreekbaar maken van middelengebruik, het signaleren van risico’s en het stimuleren van preventie. Het is een belangrijke stap richting bewustwording en veiligheid, ook zonder directe testbevoegdheid.
Pascal Besselink
Ik houd mij vanaf 1997 bezig met het arbeidsrecht. Als advocaat sta ik zowel werkgevers als werknemers bij. In 2010 rondde ik cum laude de postdoctorale Specialisatie Opleiding Grotius Arbeidsrecht af en in 2011 de Leergang P...
Meer artikelen van Pascal BesselinkOok interessant voor je
Stressgerelateerd ziekteverzuim zet ondernemers onder druk
De toename van medewerkers die uitvallen door stress, is zorgwekkend, niet alleen voor werknemers, maar ook voor werkgevers. Dit komt omdat het stelsel van Nederland gebouwd is op ondersteuning van de zieke werknemer, maar daarbij veel vraagt van de werkgever. De werkgever draagt vaak administratieve en financiële lasten en dat kan zwaar drukken op een (kleinere) werkgever. Daarom moet de overheid zoeken naar een balans tussen werkgevers- en werknemersbelangen bij langdurig ziekteverzuim.
Prinsjesdag 2026: deze plannen kunnen grote gevolgen hebben voor werkgevers, werknemers en zzp’ers
Op Prinsjesdag presenteerde het kabinet de Rijksbegroting en daarmee ook een reeks plannen die de komende jaren gevolgen kunnen hebben voor werkgevers, werknemers en zelfstandigen. Sommige voorstellen zitten nog in de verkennende fase, andere zijn al verder uitgewerkt. Duidelijk is in ieder geval dat er veel in beweging is op de arbeidsmarkt. Ik zet een aantal belangrijke ontwikkelingen hieronder op een rij.
Werkgevers moeten drugsbeleid goed vastleggen voor slagen ontslag op staande voet
Voor werkgevers is het cruciaal om een duidelijk drugsbeleid te formuleren en dit ook consequent toe te passen om een ontslag op staande voet te doen slagen.