blog
Geef werkgevers de ruimte om te testen op middelengebruik bij veiligheidsfuncties
Werkgevers dragen de wettelijke verantwoordelijkheid voor een veilige werkplek. Toch staan zij met lege handen wanneer het gaat om het testen van werknemers op alcohol, drugs en medicijnen. De wet staat zulke tests slechts in uitzonderlijke gevallen toe, terwijl de risico’s in bepaalde sectoren levensgroot zijn.
Een onhoudbare spagaat
De huidige regelgeving plaatst werkgevers in een onhoudbare spagaat. Enerzijds zijn zij aansprakelijk voor incidenten die voortkomen uit middelengebruik. Anderzijds mogen zij niet preventief testen, zelfs niet bij een gegrond vermoeden. Bewijs dat via niet-toegestane tests wordt verkregen, is juridisch onbruikbaar in bijvoorbeeld ontslagprocedures. Dit belemmert werkgevers in hun plicht om veiligheid te garanderen.
Veiligheid boven alles
In sectoren waar veiligheid cruciaal is, denk aan transport, industrie en zorg, moet het mogelijk zijn om werknemers te testen op middelengebruik. Niet als controlemiddel, maar als noodzakelijke maatregel om ongelukken te voorkomen. De wetgever moet de uitzonderingen uitbreiden en werkgevers de instrumenten geven die nodig zijn om hun verantwoordelijkheid waar te maken.
Wettelijke actie vereist
De Tweede Kamer heeft de mogelijkheid om een wetsvoorstel in te dienen dat de testbevoegdheid verruimt. Ook het ministerie van Sociale Zaken kan hierin het voortouw nemen. Zonder aanpassing blijven werkgevers gedwongen om te handelen in juridische onzekerheid met alle risico’s van dien.
Voorkomen is beter dan genezen
Zonder heldere wetgeving blijft het gevaar op bedrijfsongevallen onnodig hoog. Sommige werkgevers nemen het risico en testen toch, wetende dat het bewijs mogelijk niet standhoudt. Dat is geen duurzame oplossing. Het is aan de wetgever om deze impasse te doorbreken en veiligheid op de werkvloer voorop te stellen.
ADM-beleid als fundament
Totdat de wetgeving is aangepast, doen werkgevers er goed aan om in ieder geval een duidelijk en gedragen alcohol-, drugs- en medicijnenbeleid (ADM-beleid) te voeren. Zo’n beleid biedt houvast bij het bespreekbaar maken van middelengebruik, het signaleren van risico’s en het stimuleren van preventie. Het is een belangrijke stap richting bewustwording en veiligheid, ook zonder directe testbevoegdheid.
Pascal Besselink
Ik houd mij vanaf 1997 bezig met het arbeidsrecht. Als advocaat sta ik zowel werkgevers als werknemers bij. In 2010 rondde ik cum laude de postdoctorale Specialisatie Opleiding Grotius Arbeidsrecht af en in 2011 de Leergang P...
Meer artikelen van Pascal BesselinkOok interessant voor je
Trage WIA procedures zetten druk op werkgevers en dienstverbanden
Meer dan 11.000 mensen wachten langer dan zes maanden op een beslissing over hun WIA‑uitkering door achterstanden bij het UWV. Die vertraging leidt tot langdurige onzekerheid bij zieke werknemers en zorgt tegelijk voor problemen bij beëindiging van dienstverbanden voor werkgevers met grote financiële gevolgen.
Afschaffen compensatie transitievergoeding is recept voor onzekerheid en rechtszaken
Het kabinet zet in een nieuw wetsvoorstel een streep door de compensatie van transitievergoedingen bij ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid of bedrijfsbeëindiging. Wat begon als een verandering waar kleine werkgevers geen last van zouden hebben, is uitgegroeid tot een radicale koerswijziging. Vanaf 1 januari 2027 zou er helemaal geen compensatie meer zijn. Het doel: minder kosten. Maar in de praktijk leidt dit tot het tegenovergestelde, mogelijke rechtszaken en een risico op ‘slapende dienstverbanden’.
Drie belangrijke nieuwe regels voor flexwerkers op komst
De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat als doel heeft om werknemers met een flexibel contract sneller aan een vast dienstverband te helpen. Met de nieuwe regels wil het kabinet daarnaast zorgen voor meer zekerheid over het inkomen en het aantal uren dat zij werken. De Eerste Kamer moet de wet nog wel goedkeuren. De verwachting is dat de Eerste Kamer nog voor de zomer goedkeuring zal geven. Het is de bedoeling dat de wet per 1 januari 2028 in werking treedt.