Trage WIA procedures zetten druk op werkgevers en dienstverbanden

Onduidelijkheid over financiële positie

Werknemers die een WIA aanvraag doen, krijgen in afwachting van een beslissing wel een voorschot. Dat hoeft achteraf niet te worden terugbetaald, ook niet als blijkt dat er geen recht op een uitkering was. Toch neemt dat de onzekerheid niet weg: maandenlang blijft onduidelijk waar mensen financieel aan toe zijn.

Belangrijk drukmiddel verdwijnt

De gevolgen reiken verder dan alleen de werknemer. Door de te late besluitvorming kan het UWV geen loonsanctie meer opleggen aan werkgevers die onvoldoende aan re integratie hebben gedaan. Daarmee verdwijnt een belangrijk drukmiddel om werkgevers tot actie te bewegen.

Problemen bij beëindigen van dienstverband

Ook bij het beëindigen van het dienstverband ontstaan problemen. Na twee jaar ziekte sluiten werkgever en werknemer vaak een vaststellingsovereenkomst, waarbij de werkgever een transitievergoeding betaalt. In de praktijk wachten veel werknemers echter met instemmen totdat er duidelijkheid is over hun WIA uitkering. Dat zorgt voor vertraging en onzekerheid aan beide kanten.

Langere doorlooptijd leidt tot hogere kosten voor werkgevers

Na twee jaar ziekte kan een werkgever de arbeidsovereenkomst met de langdurig arbeidsongeschikte werknemer beëindigen. In veruit de meeste gevallen gebeurt dat door middel van het sluiten van een vaststellingsovereenkomst waarbij werkgever werknemer de wettelijke transitievergoeding aanbiedt, betaalt en door UWV gecompenseerd krijgt. Dit laatste verandert overigens mogelijk per 1 januari 2027 als de kabinetsplannen doorgaan om de compensatieregeling voor alle werkgevers af te schaffen. Als werkgevers alsnog kiezen voor beëindiging via het UWV, kan dat duurder uitpakken. Door de langere doorlooptijd schuift de einddatum op, waardoor de transitievergoeding hoger kan uitvallen. Dit extra bedrag wordt niet gecompenseerd.

‘Slapend dienstverband’ kent risico’s

Een andere optie is het dienstverband voorlopig ‘slapend’ te houden. Maar ook dat kent risico’s. Zo loopt er discussie over de vraag of werknemers in die periode vakantiedagen blijven opbouwen. Als dat zo is, kan dat werkgevers jaarlijks aanzienlijke extra kosten opleveren.

Achterstanden hebben keteneffect

De achterstanden bij het UWV hebben daarmee een keteneffect: werknemers blijven in onzekerheid, werkgevers lopen financiële risico’s en het systeem dat zekerheid moet bieden, zorgt juist voor nieuwe problemen. Zolang de vertragingen aanhouden, zullen werknemers en werkgevers per geval moeten bepalen wat de minst ongunstige oplossing is.