Wangedrag buiten het werk: kost het je je baan?

Berichten over Glennis Grace die zich misdroeg in de supermarkt en Lil’ Kleine die zijn geliefde- nota bene een dag voor Valentijnsdag- bij de haren uit de auto trok om vervolgens het hoofd van diezelfde geliefde tussen de deur te klemmen, roepen bij mij als arbeidsrechtjurist meteen vragen op. Wat voor gevolgen heeft wangedrag van een gewone werknemer- gepleegd in de privésfeer - op de arbeidsovereenkomst? Kun je dan ontslagen worden?

(Strafbaar) wangedrag gepleegd in de privésfeer is op zich geen reden voor ontslag, al dan niet op staande voet. Immers, de gedraging vindt plaats in de privésfeer en niet op het werk. Daarbij heeft de werkgever geen zeggenschap over wat een werknemer in privétijd doet. Toch kunnen er omstandigheden zijn die maken dat ontslag wel op zijn plaats is als er een duidelijke relatie bestaat tussen de gedragingen en het werk. Bijvoorbeeld als het gedragingen zijn die zich hebben voorgedaan in de privésfeer maar die niet verenigbaar zijn met de uitvoering van het werk. Ik zal een aantal voorbeelden aanhalen uit de rechtspraak waar wangedrag wél en géén reden voor ontslag bleek.

Geen openheid van zaken geven lijkt een rol te spelen

In 2021 oordeelde het Gerechtshof Amsterdam dat het gedrag van een zorgmedewerkster niet paste bij de zorg die ze draagt voor een van haar afhankelijke doelgroep. Zij was strafrechtelijk veroordeeld voor bedreiging en stalking van haar (kwetsbare) ex en het nodeloos bellen met 112. De kans op herhaling zou groot zijn en het Openbaar Ministerie zag aanleiding om de betreffende werkgever in te lichten over de verdenkingen. Iets wat geen vanzelfsprekendheid is. Het zwijgen van de zorgmedewerkster lijkt ook een rol te spelen bij de beoordeling of de arbeidsovereenkomst terecht ontbonden is. De zorgmedewerkster heeft namelijk geen openheid van zaken willen geven over haar afwezigheid op het werk ten tijde van de hechtenis en dat wordt haar kwalijk genomen. Ontslag was dus op zijn plaats.

De rechtbank Limburg maakte een werknemer in 2018 - die strafrechtelijk veroordeeld was in een zedenzaak- datzelfde verwijt. Ook deze werknemer liet na volledige openheid van zaken te geven terwijl hij stelde dit richting werkgever wel te doen. De kantonrechter tilde hier zwaar aan en ontbindt de arbeidsovereenkomst.

Ook een leraar die in privétijd in een pornofilm had gespeeld, mocht worden ontslagen. Zijn voorbeeldfunctie als leraar speelde hierin een evidente rol.

Geen ontslag voor straatracende piloot

Daarentegen mocht een kokkin die in privétijd in een soortgelijke film speelde niet worden ontslagen. Er was volgens de rechter geen enkele relatie tussen het werk en het spelen in die film.

In de zaak tegen de straatracende Transavia-piloot uit 2018 vond de kantonrechter dat er een zekere relatie bestond tussen de ernstige verwijten en de functie van piloot. Die draagt immers verantwoordelijkheid voor naleving van de veiligheidsvoorschriften. Toch vond de kantonrechter dat één ernstige misstap onvoldoende grond vormt om te spreken van onverenigbaarheid met de functie van piloot. In deze zaak speelde mee dat Transavia - na het ongeval- de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd had voortgezet en Transavia op het punt van verkeersovertredingen geen beleid had.

Omstandigheden die meespelen

Kortom: (strafbaar) wangedrag in privétijd heeft niet direct gevolgen voor de arbeidsovereenkomst, maar dat kan anders zijn als er een relatie bestaat met het werk. Omstandigheden die meespelen bij deze beoordeling zijn de ernst en de aard van de feiten, het beleid van de werkgever ten aanzien van wangedrag, betrokkenheid van collegae, de publieke verontwaardiging en de negatieve gevolgen voor de naam en faam van de betreffende werkgever.

Disclaimer

Dit blog schetst de algemene regels en uitgangspunten. Uiteraard kan er in specifieke situaties sprake zijn van uitzonderingen. Heeft u vragen over dit onderwerp of uw specifieke situatie, dan kunt u altijd contact opnemen met een van onze specialisten.

Miranda Oostenrijk

Gratis actuele en relevante juridische informatie

Blijf op de hoogte!

Ontvang per e-mail de maandelijkse nieuwsbrief DAS Update en periodieke e-mailingen met juridische tips, nieuws en oplossingen van DAS.

Nu aanmelden