Vereisten voor een schadevergoeding

U heeft recht op een schadevergoeding bij een onrechtmatige daad. Voordat hier sprake van is, moet wel aan een aantal eisen worden voldaan.

Wat is een onrechtmatige daad?

Een onrechtmatige daad is iets doen (handelen) waardoor iemand een ander schade toebrengt. Let op: ook iets níet doen (nalaten) kan onrechtmatig zijn. Een voorbeeld is als iemand hulp biedt aan een drenkeling en dat zonder gevaar voor eigen leven wel had kunnen doen. De wet bepaalt dat als u een ander schade berokkent, u deze moet vergoeden. Met andere woorden: degene die de schade toebrengt, is aansprakelijk.

Eisen voor recht op schadevergoeding

U heeft recht op een schadevergoeding als u aan de volgende punten voldoet:

  • Er is sprake van een onrechtmatige daad.
  • De onrechtmatige daad is toerekenbaar aan de veroorzaker.
  • Er is schade.
  • Er is een causaal verband tussen de onrechtmatige daad en de schade.
  • De geschonden norm beschermt tegen de veroorzaakte schade (relativiteit).
U moet aan al deze eisen voldoen. De rechter is degene die dit bepaalt aan de hand van een aantal richtlijnen.

  1. Is er een onrechtmatige daad gepleegd?
    Voordat er sprake kan zijn van enige aansprakelijkheid of een schadevergoeding, moet er natuurlijk wél een onrechtmatige daad zijn gepleegd. Maar wanneer is iets nu een onrechtmatige daad? Dat is zo als er sprake is van:
    - inbreuk op een recht van een ander. Bijvoorbeeld als u de auto of een ander eigendom van een ander beschadigt.
    - een overtreding van de wet. Zoals bijvoorbeeld tegen het verkeer inrijden, waardoor een aanrijding ontstaat.
    - een overtreding van de maatschappelijke zorgvuldigheid. Hierbij gaat het om gedrag dat in strijd is met ongeschreven regels, zoals: geluidsoverlast.

  2. Kan de daad worden toegerekend aan de dader?
    Kan de onrechtmatige daad worden toegerekend aan de veroorzaker? Oftewel: is hij schuldig? Als de veroorzaker schuld heeft aan de daad, is hij toerekenbaar. Een aan de veroorzaker toerekenbare onrechtmatige gedraging wordt ook wel een ‘fout’ genoemd.

  3. Is er daadwerkelijk schade?
    Er hoeft natuurlijk alleen schadevergoeding te worden betaald, als er daadwerkelijk schade is. Er moet dus worden bepaald welke schade er precies is ontstaan door de onrechtmatige daad. Het kan gaan om:
    - materiële schade (denk aan beschadigde goederen).
    - immateriële schade of smartengeld. Het is een vergoeding voor de aantasting van een persoon. Het smartengeld is een vergoeding voor geleden pijn, hinder en ongemak.

  4. Is de schade een gevolg van de onrechtmatige daad (causaliteit)?
    Het gaat bij causaliteit om het verband tussen de onrechtmatige daad en de schade. In hoeverre is de schade het gevolg van deze daad? Of anders gezegd: zou de schade er ook zijn als de onrechtmatige daad niet was gepleegd? Als het antwoord ‘nee’ is, hoeft de schade natuurlijk niet te worden vergoed. Dat zou nogal onzinnig zijn. Zelfs als er een causaal verband is, blijft de vraag welk deel van de schade vergoed moet worden. Kan de veroorzaker aansprakelijk worden gehouden voor alle schade, of slechts een deel? Er moet dus gekeken worden naar hoeveel schade precies aan de veroorzaker te wijten is.

  5. Hebben daad en schade wettelijk met elkaar te maken (relativiteit)?
    Bij relativiteit gaat het erom of de onrechtmatige daad en de schade wettelijk met elkaar te maken hebben. Als een bepaalde wet wordt overtreden, kan er alleen een schadevergoeding zijn voor hetgeen waar deze wet tegen beschermt. Een voorbeeld: iemand dumpt afval in het bos, waardoor de lokale horeca en het toerisme schade lijden. Kunnen zij dan een schadevergoeding eisen? Het antwoord is nee, omdat er geen relativiteit is. De wet die bepaalt dat afval dumpen niet mag, is er namelijk om het milieu te beschermen en niet om de lokale horeca te spekken. Er is dus wél een onrechtmatige daad, maar géén sprake van een schadevergoeding.

Voldoet u aan alle eisen?

Is aan alle bovenstaande 5 eisen voldaan? Dan kunt u de dader aansprakelijk stellen en een schadevergoeding claimen.

Veelgestelde vragen